آذرگون ( اذريون ) : مزاجش گرم است و در سوم خشك . آرايش : كوبيده‌اش با سركه علاج داء الثعلب است . مفاصل : خاكسترش با سركه در عرق النسا سودمند است . اندامان دفعى : ديسقوريدوس گويد : « اگر زن به آذرگون دست بزند يا آن را استعمال كند فورا سقط جنين مىكند . زهرها : پادزهر همه سمها است و بويژه نيش‌هاى مسموم‌كننده . استرك - قره‌بوخور - اصطرك : به گفته ديسقوريدوس نوعى از مايعات است و برخى برآنند كه صمغ زيتون است . دود استرك در همه احوال كار دود كندر را انجام مىدهد . گزينش : استرك هرچه خوشبوتر باشد بهتر است . ديسقوريدوس گويد : « زعفرانىرنگ آن كه داراى چربى است و به صمغ صنوبر مىماند بهترين نوع است . » در جرم استرك جرمهاى سفيدرنگ موجود است كه بوى خوش و بادوام دارد . اگر استرك را با دست بساييم نمى پس مىدهد كه شبيه انگبين است . استرك سياه و بىمايه كه مانند سبوس است چندان ارزشى ندارد . گاهى صمغى از آن به دست مىآيد كه به صمغ عربى شباهت دارد . رنگش صاف و بويش به بوى « مرّ » شبيه است . صمغ استرك كمتر يافت مىشود . كسانى هستند كه پيه و موم را مىگدازند و با استرك خمير مىكنند . مزاج : در سوم گرم و در اول خشك است . خاصيت درمانى : گرمىدهنده ، رساننده ، و بسيار ملين است . مفاصل : با داروهاى ضد خستگى مخلوط مىشود . اندامهاى سر : سرگرانى ، سردرد و خواب‌آور است ، در مداواى زكام و نزله مفيد است . اندامهاى نفس و سينه : از سرفه و صداگرفتگى و صدابريدگى جلوگيرى مىنمايد . اندامهاى دفعى : روغن استرك در علاج سختى زهدان و باز كردن زهدان و جارى كردن حيض سودمند است . اگر آن را با مقدارى شفربنه ببلعند شكم را ملين است . اثمد ، سرمه : گوهر سرب مرده است ، تأثيرش همانند تأثير ارزيز سوخته است . گزينش : بهترينش قسم ورقى است كه خرده‌هاى آن درخشندگى دارد و خالص و بىآلايش است و بسيار زود مىشكند . مزاج : در اول سرد و در دوم خشك است و از زاج قرمز سورى خشكاننده‌تر است . خاصيت درمانى : جمع آورد و مىخشكاند و نمىگزد و نزيف را قطع مىكند . زخم و قرحه : در مداواى قرحه مفيد است ، گوشت زائد را از بين مىبرد . زخم را بهم مىآورد . براى علاج سوختگى سرمه و پيه تازه را مخلوط كنند و ضماد نمايند نمىگذارد بتركد و قرحه شود و اگر قرحه بشود سرمه مخلوط با موم و اسپيدان چاره آن است . سر : خون‌ريزى مغزى كه از پرده مغز باشد با سرمه بند آيد . اندامان چشم : چشم را سالم نگه مىدارد و چرك زخمهاى چشم را از بين مىبرد . اندامان راننده : فرزجهء آن نزيف زهدان را متوقف مىنمايد . آنك يا سرب سوخته را مىتوان به عنوان جانشين سرمه به كار برد . اغلاجون ، اغلاگونى : چوبى است ره‌آورد هند و مغرب . سخت و خالدار ، خوشبوى ، و پوستى دارد پرنقش‌ونگار . آرايش : مكيدن اغلاجون و آب‌پز آن را در دهان گردانيدن دهان را خوش‌بو مىكند از اغلاجون گرد مىسازند و بر همهء تن مىپاشند ، تن را خوشبوى مىكند . و گاهى اغلاجون را به جاى كندر