باشد بهتر است . ساقه‌هاى اسارون از اجزاى ديگرش مفيدترند ، قوت آن با قوت سوسن زرد برابر و از اذخر قوىتر است . مزاج : اين گياه در درجه سوم گرم و خشك است و شهرت دارد كه گرمى آن بيشتر از خشكى است . خواص درمانى : تمام اجزاى اين گياه در باز كردن و تسكين دردهاى درونى مفيد است بويژه خيسانده آن چنان كه در مبحث استسقا خواهد آمد بسيار مفيد مىباشد . داراى خاصيت لطيف كنندگى و تحليل‌برندگى است . اندام‌هاى سرد را گرم مىكند و ضمنا زداينده نيز هست . در مفاصل : اسارون و بويژه خيسانده آن كه در مبحث استسقا ذكر خواهد شد . در مورد عرق النساء درد مزمن سرين بسيار مؤثر است . در چشم : اين گياه در معالجه ستبرى قرنيه مفيد است . در اندام‌هاى تغذيه : اسارون در معالجه بندآمدگىهاى كبد و سخت شدن اين عضو بسيار نافع و در مداواى يرقان نيز مفيد است . سه مثقال خيسانده آن را چنانچه در دوازده « قوطولى » آب انگور بريزند . كه بعد از دو ماه ممكن است صاف گردد . در معالجه استسقا مفيد در دفع تب مفيدتر و در معالجه سفت‌شدگى طحال بسيار مؤثر است . در اندام‌هاى دفعى : اسارون با تقويت مثانه و كليه به دفع بول كمك مىكند . داراى خاصيت مسهل است . از حيث پالايش شكم مانند خربق سفيد مىباشد بايد مقدار هفت مثقال از آن را با آب عسل ( شربت عسل ) تناول كنند . اين دارو منى را زياد مىكند . انزروت ( كنجده ) : انزروت صمغ گياه خاردارى است كه در ايران مىرويد . نوعى از آن تلخ و نوع ديگر آن كمى تلخ است . گزينش : بهترين نوع انزروت نوعى است كه رنگش مايل به زرد است و به كندر مىماند . مزاج : برخى گفته‌اند كه اين گياه در درجه دوم گرم و در درجه اول خشك است . ابن جريج گويد : « انزروت در ايران و لوردجان مىرويد و بسيار گرم است . خاصيت درمانى : اين گياه خاصيت ترميم‌كنندگى دارد و بدون سوزش است . ازاين‌روى لبه زخم را بهم مىآورد و جوش مىدهد . در مرهم‌ها نيز به كار مىبرند . انزروت . تنگ‌كننده ، سدكننده ، رساننده و تحليل‌برنده است . تأثير آن در زينت : تناول زياد و مداوم انزروت براى همه و بويژه براى پيران موجب ايجاد طاسى سر مىگردد . در دمل و جوش‌ها : ضماد انزروت تمام دملها را تسكين مىبخشد . در زخم‌ها و قرحه‌ها : انزروت گوشت تباه زخم را تحليل مىبرد . زخم‌هاى آبدار را بهبود مىبخشد و شكستگى « در زبرده » را التيام مىدهد . براى اين منظور نيروى تحليل‌برنده انزروت و نيروى تحليلى كه در ريشهء آن است مورد استفاده قرار مىگيرد كه خشكاننده است . در اندام‌هاى ناحيه سر : اگر فتيله آغشته به عسل را در انزروت كوبيده بگذارند و بعد آن را در گوش دردناك فرو كنند درد گوش در مدت چند روز دفع مىشود . در اندام‌هاى چشم : اگر انزروت را بويژه با شير خر پرورش دهند در معالجه رمد ، ژفك چشم ، ريزش اشك و بيرون آوردن خاشاك از چشم مفيد است . در اندام‌هاى دفعى : انزروت بلغم خام و غليظ را بويژه بلغمى كه در سرين و مفاصل وجود دارد دفع مىكند . ابهل ( ريس ) : ابهل همان درخت عرعر است و بر دو نوع است : بزرگ و كوچك كه آن را از كشور روم مىآورند ، به زالزالك مىماند اما از آن سيه‌فام‌تر است ، داراى بوى خوش و تند است . ابهل از حيث شكل ظاهرى دو نوع است : در يكى از آنها برگها شبيه برگ سرو و بسيار خار دارند و در جهت پهنا بيشتر