( منضج ) مىباشد . بديگورس گويد : « اين گياه داراى خاصيتى است كه مواد زائد را آب مىكند » گويند : افشرهء اين گياه كه با « مىپخته » « 1 » ( ميبختج ) همراه باشد مسكن دردهاست خود گياه تحليل‌برنده و لطافت‌بخش است و اندام‌ها را نيرو مىبخشد . در علاج دمل و جوش : اين گياه خودبخود در علاج دملهاى گرم و سخت نافع است . اما اگر با « مىپخته » باشد يا با سپيده تخم‌مرغ و آرد شنبليله و تخم كتان و خشخاش مخلوط باشد چنان كه موضع دمل مقتضى است تأثيرش بيشتر است . در علاج زخم و قرحه‌هاى تر : اثر مثبت دارد بويژه قرحه‌هاى عسلى ( شهدى ) مفيد است . براى اين منظور گياه را در آب حل مىكنند و قرحه را بدان مىشويند يا اينكه گياه را با داروهاى خشك‌كننده از قبيل مازو ، گل خشك ، عدس مخلوط مىكنند . در معالجه اندام‌هاى سر : ضماد اين گياه اگر با « مىپخته » درست شود يا با ديگر داروهاى نامبرده صورت گيرد ورم گوشها را فرو مىنشاند و درد گوش را از بين مىبرد . اگر افشره آن را در گوش بچكانند درد گوش را بهتر از ضمادش چاره مىكند اگر آن را در آب حل كنند سردرد را از بين مىبرد . در بيماريهاى چشم : ضمادش كه با سيكى و داروهاى ذكر شده همراه باشد چاره‌ساز ورم چشم است . در بيمارى اندام‌هاى دفعى : ضماد آن با سيكى و داروهاى نامبرده با او كه با شراب پخته شوند ورم مقعد و بيضه‌ها را فرو مىنشاند . اگر ساقه‌هاى آن را با برگهايش بجوشانند و آن را بنوشند ادرارآور است و حيض را روان مىسازد و جنين را بيرون مىآورد . اگر با آب جوشانده آن خود را شست‌وشو دهند خارش بيضه‌ها را فرو مىنشاند . انيسون « 2 » : اين دارو تخم رازيانه رومى است . تندمزگى آن از رازيانه خودرو و رازيانه نبطى « 3 » كمتر است داراى نوعى مزه شيرين است و بهتر از رازيانه خودرو است . از لحاظ مزاج : جالينوس گويد : گرم است در درجهء دوّم و خشك است در درجهء سوم . « و باز گفته است در درجهء سوم هم گرم است و هم خشك » از نظر خواص درمانى : بازكننده است و كمى گيرنده و گس . مسكن دردها ، عرق‌آور و بادشكن است و اگر در روغن جوشانده شود تأثيرش بيشتر است . در مزاج انيسون اندكى تندى است . كه تقريبا با داروهاى سوزنده برابر است . در مداواى اندام‌هاى سر و كله : اگر آن را بخار كنند و بخار را استنشاق كنند سردرد و سرگيجه را از بين مىبرد . اگر آن را بكوبند و با روغن گل سورى ( محمدى ) بياميزند و در گوش بچكانند بيماريهاى درونى گوش را كه ناشى از اثر ضربت يا برخورد باشد بهبود مىبخشد و درد گوش را بر طرف مىنمايد . در مداواى چشم : براى سبل مزمن دواى خوبى است . در علاج دستگاه تنفس و سينه : شير را فزونى مىدهد . در اندام‌هاى تغذيه : حالت تشنگى را كه از رطوبتهاى بورقى رخ مىدهد از بين مىبرد . براى بندآمدگىهاى كبدى مفيد است و رطوبت طحال را بر طرف مىسازد . در اندام‌هاى دفعى : بول و حيض سفيد را ريزش مىدهد . رطوبتهاى سفيد را از زهدان پاك مىنمايد شهوت جماع را برمىانگيزد . گاهى كه سبب ادرار مىشود شكم را بند مىآورد راه‌بندان‌هاى كليه و مثانه و

--> ( 1 ) - شراب مخصوصى كه آن را « سيكى » مىنامند . شراب ثلثان شده كه پس از جوشيدن و تبخير شدن يك‌سوم آن باقى مىماند . ( 2 ) - Anis ( 3 ) - نبطى : منسوب به نبطيها كه قومى بوده‌اند . نبطى : گياه خودرو