زهدان را باز مىنمايد . در تبها : با تب كهنه مقابله مىكند . در زهرها : پادزهر سموم و حشرات سمى است و زيان آنها را دفع مىنمايد . مقدار استعمال دارو : نيم درهم و اصلاح آن با رازيانه است . افسنتين ( افسنطين ) « 1 » : گياهى است كه برگ آن شبيه برگ مرزه و داراى تلخى و گيرندگى و سوزش است . حنين گويد : « افسنتين چندين گونه است : خراسانى ، مشرقى ، سوسى ، طرسوسى ، و نوعى را از كوه لنكام مىآورند » . دانشمندان ديگر كه قديمىتر از حنين هستند گفته‌اند « افسنتين پنج گونه است : سوسى ، طرسوسى ، نبطى ، خراسانى ، رومى » افسنتين نبطى معطر است . افسنتين عموما داراى گوهر خاكى و گوهر لطيف است و با مزاج خاكى خود داراى گيرندگى است و با گوهر لطيفش اسهال مىدهد و بازكننده است . افسنتين از تيرهء درمنه‌ها است و ازاين‌روى برخى از حكما آن را درمنه ( شحّ ) رومى خوانده‌اند . افشرهء افسنتين از برگ آن مؤثرتر است و با افشره افراسيون « 2 » برابر است . گزينش : بهترين نوع افسنتينى گونه سوسى و طرسوسى است كه به رنگ عنبر است و اگر آن را خرد كنند بوى الوا مىدهد . مزاج : در درجهء اوّل گرم و در درجهء سوم خشك است . افشره‌اش گرمتر است . برخى معتقدند كه در درجهء دوّم خشك است و نظر درست همين است . خاصيت درمانى : افسنتين بازكننده و گيرنده است . گيرندگى آن از گرمىاش قوىتر است . افسنتين نبطى بيشتر گيرنده است و كمتر گرم و بدين علت است كه بلغم را نمىراند اگرچه در معده باشد در اين زمينه بهره‌اى ندارد . در افسنتين نيروى گدازنده موجود است . افسنتين لباس را از بيد و گزند حشرات نگاه مىدارد و اگر با مركب تركيب شود رنگ مركب ثابت مىماند و تغيير رنگ نمىدهد و كاغذ را از موش‌خوردگى محفوظ مىدارد . سخت شدن پوست و لكه در آرايش : افسنتين رنگ و روى را زيبا مىكند ، براى داء الثعلب ( موخوره ) و داء الحيه ( گرى ) مفيد است لكه‌هاى بنفش زير چشم را مىزدايد و فوائد ديگرى نيز دارد . در زخم و دمل و جوش : ضماد و شربت آن براى تصلبات درونى مفيد است . در ناحيه سر : سر را مىخشكاند و افشره‌اش سردرد مىآورد . به نظر من اين ناشى از زيانى است كه به معده مىرساند . بخار پخته شده آن درد گوش را تسكين مىدهد . اگر افسنتين را قبل از ميگسارى تناول نمايند براى رفع خمارى مؤثر است . ضماد آن در داخل از خناق پيشگيرى مىكند و در مداواى ورمهاى پشت گوش ، درد گوش ، رطوبتهاى گوش اثر مثبت دارد . تناول آن با عسل از سكته جلوگيرى مىنمايد . اندام‌هاى چشم : هر نوع افسنتين و بويژه نوع نبطى آن اگر به صورت ضماد درآيد و به زير چشم ببندند براى معالجه هر نوع درد كهنه و تيرگى چشم مفيد است و اگر آن را با مىپخته ضماد كنند و بر چشم نهند ضربان چشم ، ورم چشم و جوش چشم را از بين مىبرد . اندام‌هاى تنفسى : شربت افسنتين كشيدگى زير سراشيبىهاى دنده‌هاى رو به شكم ( شراسيف ) را معالجه مىكند . اندام‌هاى تغذيه : اگر پخته و افشره افسنتين را به مدت ده روز و هر روز به اندازه سه ( بولوس « 3 » ) سر بكشند در بازگردانيدن اشتها تأثير عجيبى دارد . شربت افسنتين

--> ( 1 ) - Absinthe ( 2 ) گندناى كوهى ( 3 ) - يك‌ششم مثقال - يا سه قيراط .