4 - يا خربق را خرد مىكنند و مىسايند و با آب عسل مخلوط مىكنند تا منعقد مىشود و اين نوعش چون زياد در مجراها گير مىكند و بيرون نمىآيد شايد بميراند . كسى كه مىخواهد خربق را تناول نمايد بايد قبلا چيزهايى مانند سوپ مرغ و شربت زوفا و پونه يا فيجن و عدس و روغن‌هاى معطر مانند روغن مشك زمين و سوسن با لوبيا گرگى و سركهء تندبوى و سيب و به و نان گرم و شراب ريحانى و داروى عطسه‌آور و پرمرغ و صندل و تختخواب و رختخواب و پاىانداز و ابزار حجامت‌گيرى مختلف را تهيه كند ، كه مبادا ترنجيدگى يا زيانى از آن سر زند و بتوانند دفع گزندش بكنند . اگر به آسانى اسهال شدند آب سرد پس از آن مىنوشند و خوشبوها را مىبويند و غذاى خوب كيموس مىخورند . و اگر ترنجيدگى روى داد و ناتوانى روى آورد نان را در شراب تريد كنند يا در آب عسل خيس نمايند و بخورند و شايد باز نياز داشته باشند كه بخورند . در اين صورت نان را در آب سرد خيس كنند و بخورند . اگر در وسط كار كردن دارو سكسكه روى آورد عسلابى را بخورند كه ترب در آن پخته‌اند . و اگر دارو مدتى ماند و كار نكرد ، عسلابى كه فيجن را در آن پخته‌اند با آب گرم تناول شود . يا اينكه آب و روغن بخورند و بوسيلهء پرى كه با روغن مشك زمين آلوده است يا با روغن سوسن اندوده‌اند استفراغ كنند و بيمار را در تاب بگذارند و حركت دهند . اگر حالتى چون خفگى روى دهد سه اوقيه آب‌پز خربق بخورند كه دارو را دگرگونه كند و رويداد را از بين ببرد . و اگر اين هم مفيد واقع نشد بايد حقنهء گرم شود و سه اونولوس آب‌پز خربق خورد . نه بدين منظور كه قى كند ، بلكه براى اينكه حالت خفگى را از بين ببرد و بيمار را بايد بوسيلهء تشنگىآورها تشنه كنند . و اگر سكسكه بوسيلهء استفراغ آرام نگرفت حجامت را بر مهرهء بزرگى كه ميان شانه‌ها است و بر ساير بريدگيهاى پشت مىنهيم - كه در اينجا حجامت پيچش ناشى از سكسكه را راست مىنمايد . آنگاه اندامان ترنجيده را با روغن‌هاى بسيار گرم مىانداييم و در حوض حمام گرم آنها را ماساژ مىدهيم . آرايش : در عمل آرايش با خربق سياه برابر است . قرحه : سائيده‌اش را ببويند عطسه مىكنند . چشم : ديد را قوى كند . اندامان غذا : خربق سفيد در استفراغ كردن بسيار قوى است اما خطر خفه شدن دارد . و براى قى كردن آن را در آفروشه مخلوط مىكنند . و كسى كه بيم خفگى دارد نبايد بر معدهء تهى آن را تناول نمايد و كسانى كه ناتوانند به كار نبرند بهتر است . زهرها : زياد خوردنش سم است . سگ و خوك بخورند مىميرند . قى كردهء آن را مرغ بخورد مىميرد . خيارشنبر : دو نوع خيارشنبر هست يكى كابلى و دومى بصرائى . و شايد در بصره نباشد و چون از هند به بصره مىآورند و از آنجا بما مىرسد نام بصرايى به خود گرفته است . گزينش : بهترش آن است كه از نى بدست آيد و درخشنده‌تر و چرب‌تر است و بهترين نىاش آن است كه صاف و درخشنده‌تر باشد . مزاج : تر است و در حرارت و سردى معتدل . خاصيت : تحليل‌بر و نرمش‌بخش است . ورم : علاج ورمهاى گرم درون است . و اگر با آب تاجريزى بدان غرغره كنند آماس گلو را فرونشاند و بر ورم سخت مالند مفيد است . مفاصل : ماليدنش بر پوست درد نقرس و مفاصل را از بين ببرد . سينه : اگر با آب كشنيز تر و لعاب اسفرزه بر گردن و سينه مالند و بدان غرغره كنند در علاج خناق مفيد است . اندامان غذا : تنقيهء كبد كند ، در علاج يرقان و درد كبد سودمند است . اندامان راننده : ملين است . مرارهء سوخته را