بيرون آرد . اسهالى بىآزار دهد و حتى براى زنان باردار هم تجويز مىشود و آنها را اسهال مىدهد . بدل : نيم وزنش ترنجبين ، سه برابر وزنش مويز بىدانه ، يك‌هشتم وزنش برگ سناى شهرى . بعضى عقيده دارند كه به جاى مويز رب شيرين‌بيان بهتر است . خس ( كاهو ) : كاهوى بيابانى در قوت با خشخاش سياه برابر است . مزاج : جالينوس فرمايد : سردى كاهوى كاشتنى زياد نيست و در حدود سردى آب گودالها است و رطوبتش از رطوبت سلق پرمايه‌تر است و از رطوبت پنيرك لطيف‌تر است . گويند رطوبت و خشكى كاهو وسطى ميانهء كلم و سلمك و ( يمانيه ) است . من مىگويم كسى كه گويد كاهو در سوم سرد است بدين معنى است كه غذايش ناپسند و اندك است و اين حكم صحيح نيست . ممكن است در دوم سرد باشد . خاصيت : از آنجا كه در كاهو نه شورى هست و نه گسى ، زدايندگى و گيرندگى و شكم روان كردن و غيره در كاهو نيست . خونى كه از كاهو پديد آيد از خونى كه از ساير سبزيها بدست آيد بهتر است و كاهوى پخته از كاهوى ناپخته غذايىتر است . كاهو در تغيير دادن آب مفيد است . كاهوى ناشسته از شسته بهتر است و كاهوى شسته بادآور است . همچنانكه همهء سبزيها كه شسته شوند بادزا گردند . كاهو زودهضم است و اگر در حين مىگسارى خورند نمىگذارد بسيار مست شوند . و چنان كه گفتيم كاهوى بيابانى با خشخاش سياه هم‌قوت است . ورم : اگر ورم گرم و باد سرخ بسيار بزرگ نباشند ماليدن كاهو در علاج آنها مفيد است . مفاصل : ضمادش درد استخوان را دوا كند . سر : كاهوى كال و در آب جوشيده خواب‌آور است و علاج بيخوابى است و در علاج پرت‌وپلاگويى و آفتاب‌زدگى كه بر سر تأثير مىگذارد و بند آمدن سوراخ بينى مفيد است . چشم : شير كاهوى بيابانى در علاج ( غرب ) مفيد است و قرحه را از قرنيه مىزدايد . شير كاهوى كاشتنى تقريبا حكم شير كاهوى بيابانى دارد و ضمادش علاج رمد گرم است . زياد خوردن كاهو باعث تيرگى چشم شود . سينه : شير را زياد كند . اندامان غذا : از تشنگى و گرمى و التهاب معده خوب است . كاهوى كاشتنى زودهضم است و با معده سازگار است . كاهو را با سركه خورند اشتهاآور است و خوردن كاهو از يرقان مفيد است . اندامان راننده : تخم كاهو آب پشت را خشك گرداند و آرزوى جماع را فرو نشاند و خوابهاى جنسى را از بين مىبرد و دراين‌باره برگش از تخمش كمتر تأثير دارد . مقدار نيم درهم شير كاهو را با آب خورند ؟ كيموس آبكى را بيرون ريزد . شير كاهوى كاشتنى اگر كاهو بزرگ باشد در كنش به شير كاهوى بيابانى نزديك است . كاهو خودبخود نه شكم بندآور است و نه ملين زيرا نه شورمزگى دارد و نه گسى . زداينده هم نيست ليكن بول را ريزش دهد و كاهوى بيابانى حيض را راه اندازد . زهرها : شير كاهوى بيابانى را بخورند پادزهر رتيل و كژدم است . خنّثى : برگش همچون برگ گندناى شامى و ساقه‌اش صاف و بر سر ساقه گل است و ثمرش دراز و مستطيل چون بلوط و تندمزه است . مزاج : گرم و خشك است و بعضى گويند سرد و تر است كه باور نمىكنم . خاصيت : خنثى و بويژه بيخش زداينده و گدازنده است . آن را يا بيخ آن را بسوزانند گرم و خشكاننده و زداينده‌تر مىشود و قوتش به قوت فيلگوش پيچيده مىرسد . آرايش : اين گياه و بويژه