مفيد است . و اگر با عسل باشد ديد را قوى كند . پيه تازهء مار در علاج تم چشم و آب در چشم فرود آمدن نافع است و موى چيده از پلك را باز روياند . اندامان راننده : پيه بز در علاج سوزش و قرحهء روده نافع است . در علاج قرحهء روده پيه بز از پيه خوك بهتر است زيرا به زودى مىبندد . اما براى تسكين احساس سوزش در روده پيه خوك از پيه بز بهتر است . كوهان شتر را دود كنند علاج بواسير است . همه انواع پيه نرم مانند پيه مرغ و همانند آن تا تازه است براى علاج درد زهدان خوب است و اگر كهنه شود بد است . پيه غاز به نفع زهدان است . زهرها : پيه خوك پادزهر نيش حشرات است . پيه فيل و گوزن را بر تن مالند حشرات مىگريزند . پيه بز سم آلاكلنگ را از كار مىاندازد . شعر ( مو ) : خاصيت : موى سوخته بسيار گرمىبخش و بسيار خشكاننده است . آرايش : موى سوخته دندان را جلا دهد ، آب موى موى را بازروياند . قرحه : موى سوخته در خشكانيدن قرحهء پليد و متخلخل بسيار مؤثر است . سر : موى سوخته جلاى دندان است . زهرها : ضماد موى انسان كه با سركه باشد ، از سگ هارگزيده مفيد است . شقورس « 1 » : خاصيت : گرم است و افشره‌اش را در علاج دردها مىخورند . آرايش : سبزش با شراب بر پوست مالند علاج بهك است . قرحه : قرحهء مزمن را بهم چسباند و گردش را بر گوشت زائد پاشند مفيد است . مفاصل : با سركه بر نقرس مالند نافع است . با مرهم موم و روغن گل دواى درد پشت است . سينه : با شيرينيها ليسيدنى شود داروى سرفه است . اندامان غذا : دو درهم از آن را با ( ادرومالى ) بخورند سوزش معده را تسكين دهد . اندامان راننده : دو درهم با ادرومالى علاج ديزانترى و عسر بول است . و گويند اگر زنان بردارند در ريزش حيض ملايم است . شجرة البق ( درخت پشه ) : اين همان درخت دردار است كه در فصل دال شرح داديم . شوكة البيضاء ( كنگر ) : گويند اين همان گياه بادآورد است و در كوهساران و دشتها مىرويد . برگش به برگ خامالاون سفيد مىماند . ليكن از برگ خامالاون باريك‌تر و سفيدتر است و چيزى طلامانند بر برگش ديده مىشود . كنگر خاردار است و ساقه‌اش از دو ذرع بيشتر و به ستبرى انگشت شست و سفيد و كاوكى است و خارهايى بر سر دارد كه چون خار خارپشت دريايى و از آن كوچك‌تر و مستطيل است . گلش بنفش‌رنگ و تخمش چون تخم كاجيره و از آن گردتر است . بيخ كنگر سرخرنگ است . مزاج : در اول سرد و خشك است . خاصيت : گويند در هرجا بياويزند حشرات بگريزند . ورم : ضماد بيخش علاج ورم بلغمى است . سر : بيخش را بپزند و با آن مضمضه كنند درد دندان را تسكين دهد . مفاصل : آب‌پزش در علاج نقرس مفيد است . سينه : خوردن آب‌پز بيخش از خون برآوردن نافع است . اندامان

--> ( 1 ) - شقوريس - قثاءبرى ( تحفه ) .