علاج بهك و برص است . زخم و قرحه : با سركه بر پوست مالند پوست انداختن و گرى را دواست . مفاصل : اگر تناول شود بهترين علاج درد مفاصل است . اندامان غذا : بر سپرز مالند لاغرش كند . اندامان راننده : گويند بيخش را به گوش آويزند درد مثانه تسكين يابد . جانشين : به اندازهء آن سنبل كوهى . شيلم ( شلمك ) : گياهى است كه در ميان گندم‌زار رويد . مزاج : جالينوس فرمايد : ممكن است در درجهء اول مورد خلاف و نزاع باشد . و به عقيدهء من شايد در اوايل درجهء اول نوعى گرمى و در آخر درجهء دوم كمى خشكى داشته باشد . خاصيت : لطيف ، زداينده ، تحليل‌برنده . آرايش : مخلوط با گوگرد بر بهك مالند مفيد است . ورم و جوش : با تخم كتان بر ورم و خنازير گذارند نرم كند . و اگر با چلغوز كبوتر و تخم كتان ضماد شود ورم را مىتركاند . زخم و قرحه : شلمكى كه با گندم روئيده اگر بر قرحه مالند يا بسايند و بر قرحه پاشند مفيد است . ماليدنش داروى قوباء است . با پوست ترب بر زخم نهند مفيد است . مفاصل : در عسل‌آب بپزند و ضماد كنند علاج عرق النسا است . سر : مستى و بيهوشى آورد . اندامان راننده : شلمك و بويژه اگر با قاوت جو بسوزانند و دودش را بركشند به باردار شدن زن كمك مىنمايد . شيح ( درمنه ) : دو نوع درمنه هست : يكى رومى و ديگرى تركى . يكى خاردار و برگش چون برگ سرو و چوبش مجوف است و در دودكردنيها به كار آيد . آن ديگرى برگهايش چون برگ درخت گز است . نوع سومى هم هست كه ( سبرنيون زرد ارمنى ) نام دارد . حكيم دانشمند ديسقوريدوس فرمايد : بعضى اين را ( ساريقون ) گويند كه همان درمنه است . و بعضى آن را خاراگوش آبى نامند . درمنه بيشتر در كوهساران طوريس و در مصر در منطقه‌اى بنام ( بوصير ) پيداست . ثمر اين گياه به‌دست مىچسبد و به ثمر سرو كوهى زرد مىماند . و ثمرش پر از دانه است و گوسفند كه از آن خورد فربه مىشود . و بويژه رمهء سرزمين ( بقياد و قيا ) از خوردن آن بسيار گوشت گيرند . همو فرمايد : نوعى سوم از خاراگوش هست كه در سرزمين ( علاطيه ) در جايى بنام ( سندونيه ) بسيار است و مردم آنجا آن را ( سندونيقون ) گويند . اين نوع گياه كه سندونيقون باشد به خاراگوش مىماند و تخم زياد ندارد ، ليكن مزه‌اش به تلخى مىزند و قوتش قوت درمنه است . گزينش : بهترينش درمنهء ارمنى است . مزاج : در دوم گرم و در سوم خشك است . خاصيت : همه انواعش تكه‌كننده ، بادشكن و گيرنده است ولى نه به اندازهء خاراگوش . گرميش از گرمى خاراگوش بيشتر است و از خاراگوش تلخ‌تر است و كمى شورمزگى دارد . آرايش : خاكسترش مخلوط با روغن زيتون يا روغن بادام از داء الثعلب مفيد است . روغنش موى ريش را زود مىروياند . ورم و جوش : ورم و دمل را تسكين دهد . قرحه : خوره و سودا را منع مىكند . سر : مايهء دردسر است . چشم : آبش علاج رمد است . گودى كه از اثر قرحه در چشم پديد آيد پركردنش به عهدهء خاكستر درمنه است . اندامان نفس : علاج دشوارنفسى است ( عسر النفس ) . اندامان غذا : درمنه و بويژه قسم سوم از آن به زيان معده است . اندامان راننده : داروى كرم و كرم كدو است . بول و حيض را ريزش دهد . در راهى كردن بول و حيض از خاراگوش كه در آخر ذكر شد نيرومندتر است . تبها : روغنش از تب‌لرز مفيد است .