أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

306

قانون ( فارسى )

زدايندگيش مىكاهد . و چسبنده مىشود و بدون آزار مىخشكاند . خاكستر آب در داروهاى گنداننده وارد است . قوىترين خاكستر آبها خاكستراب انجير و مهرگياه است . در زدايندگى و خشكى هيچ خاكستر آبى به اين دو نمىرسد . خاكستر گياه هفت برگ زداينده و گنداننده است . خاكستر چوب گيرنده از قبيل چوب بلوط و غيره خونريزى را بند آرد . ورم و جوش : خاكستر سمندر را بر گرى و قوباء مالند مفيد است . زخم و قرحه : خاكستر آب انجير قرحهء پليد را شفا دهد . در علاج قرحهء بزرگ و گودشده سودمند است . زيرا گوشت تباه را در قرحه مىزدايد و گوشت درست مىروياند . و در چسبانيدن دهانهء زخمها كار داروهاى مخصوص اين حالت را مىكند . مفاصل : كسى كه از جاى بلند افتاده ، يا سستى حس مىكند اگر خاكستر آب و بويژه خاكستر آب انجير را با آب يا با كمى روغن زيتون بخورد سود بيند . و اگر با روغن زيتون مخلوط كنند و تن را بدان بيندايند عرق را از بين مىبرد و درد عصب و فالج را به خوبى دوا كند . سر : خاكستر آب و بويژه خاكستر آب بلوط لثه را محكم كند . چشم : خاكستر گياه هفت برگ تقويت ديد كند . سينه : خاكستر گياه هفت برگ و بويژه اگر با ماميران باشد بوى بد تن را از بين مىبرد . اندامان غذا : خاكستر آب انجير را با روغن زيتون خورند خون بندآمده در معده را علاج كند . اندامان راننده : خاكستر آب را خورند پادزهر نيش رتيل است . كسى كه از گچ خوردن مسموم شده خاكستر آب بلوط و انجير بخورد . دفع گزند سم مىنمايد . رجل الجراد ( سرخ‌دار ) : كار باقلى يمنى را مىكند . نفس : در علاج سل مفيد است . تبها : پخته شده‌اش در علاج تب ربع و تب فراگيرنده ( مطبقه ) و تب ( طريطاوس ) كار سرمك را مىكند و بسيار سودمند است . رجل الغراب ( قازياغى ) : اگر بيخ اين گياه را بپزند علاج اسهال هميشگى است . پولس و غيره گويند : در علاج قولنج خوب است و كار سورنجان را انجام مىدهد و زيانى نمىرساند . رمان ( انار ) : مزاج : انار شيرين در اول سرد و تر و انار ترش در دوم سرد و خشك است . خاصيت : انار ترش صفرا را بركند . جريان زائده‌ها را به درون راه نمىدهد . و بويژه شربتش در اين‌باره بسيار مفيد است . انار ترش و شيرين و ميخوش زداينده و گيرنده است . ورم : انار دانه و عسل را بر كژدمه مالند مفيد است . زخم و قرحه : دانهء انار و عسل را بر قرحهء پليد و زبر مالند خوب است . كاسبرگ انار و بويژه سوختهء آن و گلنار از گرمى كه دارند زخم را بهم چسبانند . انار شيرين ملين است . هر انارى كم‌غذا و خوب غذا است . اما هستهء انار دانه خوب نيست . گيرنده‌ترين اجزاء انار عبارت از كاسبرگ و هستهء انار دانهء شيرين و ترش است . سر : دانهء انار با عسل دواى درد گوش است . و بر داخل بينى مالند نافع است . هستهء انار دانه را بسايند و با عسل مخلوط كنند علاج زخم دهان است . اگر انار شيرين را در شراب بپزند و بكوبند و بر گوش ضماد گذارند ورم گوش را شفا دهد . شربت انار و رب انار و بويژه رب انار ترش دفع خمار كنند . چشم : افشرهء انار ترش با عسل داروى ناخنه است . افشرهء انار شيرين با مر و