رعى الحمام ( شاه‌پسند ) : دانهء اين گياه تقريبا به دانهء آس مىماند . ليكن رنگش خاكى و تيره‌تر است . مغز دانه‌اش در رنگ و مزه چون عدس پوست‌كنده است و كمى شيرينى دارد . مزاج : در اول گرم و تر و در دوم خشك است . زخم و قرحه : زخم را بهم آرد . زخم پليد را از سرايت بازدارد . به شرطى كه با سركه ضماد شود . ورم و جوش : ورم بلغمى را نرم كند . آرايش : آب‌پزش موى را سياه كند . اندامان راننده : آب‌پز شاخه‌اش بول و حيض را راه اندازد . بچه را بيرون آورد . اگر خود را به آن شويند خارش عورت را تسكين دهد . رعى الابل ( شكرتيغال ) : مزاج : در دوم گرم و لطيف و خشكاننده است . خاصيت : گويند چون شتر اين گياه را مىخورد از گزند مار و حشرات گزنده در امان است . زهرها : خوردنش پادزهر نيش حشرات موذى است . رته : فندق هندى است و ثمرى است به بزرگى فندق و خشخشى دارد و در شكافتن چون نارجيل است . مزاج : گرم و خشك است . ورم : با سركه بر خنازير مالند مفيد است . قرحه : داروى گرى و خارش است . مفاصل : باد آزاردهندهء پشت را از بين مىبرد . سر : دهن‌كجان به بينى كشند بسيار سود بينند . و در علاج سردرد و سردرد نصفى و بيهوشى و گيجى و صرع و ديوانگى و ماليخوليا سودمند است . بر دهن كج شده‌اى آزمايش كردند ، سه روز به بينى كشيد ، بلغمى بسيار بيرون داد و آب از بينى سرازير مىشد و در روز سوم بيمارى نماند . بايد كج‌دهنان كه اين را به كار مىبندند در خانهء تاريك بنشينند و بيرون نيايند و خام اين گياه را به كار برند . چشم : افشره‌اش و بويژه افشرهء قسم كوچكش را در چشم كشند ، در علاج آب چشم مفيد است . اگر با آب مرزنگوش به بينى كشند چشم‌درد ( سبل ) و تيرگى چشم را علاج است . با سرمه به چشم كشند براى لوچ خوب است . سينه : دو درهم از آن را در شراب ريزند و بخورند در معالجهء ذات الجنب سرد ، برنشيت ، سرفهء مزمن ، خون برآوردن مفيد است . زيرا نوعى گيرندگى دارد . اندامان غذا : در علاج قى و اسهال شديد مفيد و خوردن دو درهم از آن معدهء سرد را سرحال آرد . اندامان راننده : خوردنش درد زهدان را دوا كند ، فرزجه از محلولش بردارند حيض را ريزش دهد ، بچه را بيرون آورد . اگر افشره‌اش را خورند علاوه بر راه انداختن حيض و بيرون آوردن بچه ، مرارهء سودايى و بلغم و مواد آبكى و صفرا را بدون هيچ فشارى به كلى از بدن بيرون ريزد . و تا حدى است كه برص و يرقان و لكه‌هاى سياه پوست و غيره را نيز شفا دهد و قولنج را تحليل مىبرد . نسخهء داروئيش براى اسهال اين است : سه ( كرمه ) از اين دارو كه مجموعا هجده قيراط مىشود ، با شراب شيرين يا اسكنجبين تناول شود . يا با كرفس و تخم زردك بيابانى بخورند . و اگر در مقابل هريك ( درخمى ) از اين دارو سه ( اونولوس ) سقمونيا بيارند و با آن مخلوط كنند و بخورند اثر اسهالى بيشتر گردد . يا اينكه : دو درهم از اين دارو را بكوبند و در شرابى شيرين يا در اسكنجبين ريزند و مدتى بگذارند و بعدا آن شراب يا آن اسكنجبين را با عدس يا جو همراه گوشت مرغ خانگى بپزند و كمى سقمونيا به آن