زوفا داروى درد دندان و دندان كرم‌خورده است . چشم : اثر قرحه‌هاى چشم را پاك كند و ديد را تقويت مىنمايد . سينه : بر گلو اندايند درد گلوى و لوزتين را علاج كند . يك اوقيه و نيم از آن بليسند قرحهء ريه را خوب مىنمايد . و داروى سرفهء ديرينه است . اندامان غذا : بر درخت قطران با معده سازگار نيست . اندامان راننده : قطران و بويژه حقنه با آن درمان همه نوع كرم است . حيض را ريزش دهد . آب پشت را تباه گرداند ، اگر ذكر را با قطران اندايند و جماع كنند مانع باردارى است . حقنه با قطران بچه را بيرون كشد و داروى چكميزك است . زهرها : با شراب سياه انگورى ضماد شود پادزهر مار شاخدار است . با شراب سياه پرمايه بخورند پادزهر مسموم شدن از خرگوش دريايى است . قطران را با پيه شتر بگدازند و بر تن مالند حشرات موذى مىگريزند . قسط ( كوشنه ) : ديسقوريدوس گويد : سه نوع كوشنه هست : يكى عربى كه سفيد و سبك و خوشبوى و مايل به زردى است . دومى از هند است كه سياه و سبك و به شكل خيارچنبر است . سومى از سوريه آيد كه سم است و رنگ چوبش به رنگ چوبى شبيه است كه آن را ( تندبوى ) گويند ( رائحة ساطعة ) . از اين سه نوع هم انواع پايينتر پيدا مىشود . بعضى از آنها بوى الوا دهد و رنگش مايل به سياهى است . نوع شامى به ميخ مىماند و بوى تند مىپراكند . گاهى در كوشنهء خوب تقلب مىكنند و بيخ سفت زنجفيل شامى را قالب مىكنند . ليكن معلوم است چون زنجفيل شامى نه زبان‌گز است و نه بوى تند و بسيار دارد . نوعى ديگر از كوشنه هست كه تلخ‌مزه است و گمان مىرود از هند باشد . گزينش : قسم خوبش كوشنهء عربى سفيد و تازه و پرمايه و درست و رنگ نباخته است كه زبان را بگزد و بتراشد . در درجهء دوم كوشنهء هندى سياه‌رنگ و سبك و بعد از آن سياه‌رنگ شامى آيد و آنچه از درياست و پوستش نازك است خوب است . مزاج : در سوم گرم و در دوم خشك است . خاصيت : آن‌قدر تلخى و تندى و حرارت دارد كه قرحه مىآرد . براى هر اندامى كه به گرم شدن و بيرون دادن خلط از ژرفا نياز داشته باشد ؟ مفيد است . آرايش : با آب و عسل بر پوست مالند لكه‌هاى سياه را بردارد . زخم و قرحه : قرحه آرد . آنچه تلخ است قرحهء تر را مىخشكاند . مفاصل : ضمادش در علاج سستى عصب و ماهيچه ، گسستگى در ماهيچه ، عرق النسا مفيد است . سر : در علاج بيمارى ( ليثرغس ) مفيد است . سينه : داروى سينه‌درد است . اندامان راننده : خوردنش يا بوسيلهء قيف دود بركشيدنش بول و حيض را ريزش دهد . بچه را مىكشد . كرم كدوى و كرمهاى ديگر را بيرون آورد . غريزهء جنسى را تقويت كند . آن را بردارند يا بخورند يا در آب‌پزش نشينند درد زهدان را دواست . با شراب بخورند شكم را روان سازد . از آنجا كه داراى رطوبتى زائد است و بادآور است در تقويت جنسى مؤثر است . تبها : با روغن زيتون مخلوط كنند و بر تن مالند از تب‌لرز مفيد است . زهرها : كوشنه را با خاراگوش همراه شراب نوشند پادزهر نيش مار و ساير حشرات موذى است . جانشين : نيم وزن آن عاقرقرحا كار كوشنه را انجام مىدهد . قروقومعما : گويند ته‌نشين روغن زعفران است . گزينش : خوبش آن است كه خوشبوى ، سنگين ، سياه‌رنگ و هيچ چوبى با آن نباشد . و اگر در آب حل كنند آب را به رنگ زعفران درآرد . و اگر به دندان