خايند دندان را رنگ كند و رنگش پايدار باشد . خاصيت : گرم‌كننده و رساننده است . چشم : تم چشم را مىبرد و ديده را جلا دهد . اندامان راننده : بول را ريزش دهد . قنقبين : گويند روغن گرچك است . زخم و قرحه : بر سر مالند داروى گرى و قرحهء سر است . اندامان راننده : خوردن و ماليدنش در علاج بهم‌آمدگى دهانهء زهدان مفيد است . علاج ورم گرم پيزى است . خوردنش اسهال آورد . و كرمهاى داخل شكم را بيرون راند و در اين زمينه بسيار بسيار خوب است . قنه ( بارزد ) : ديسقوريدوس گويد : قنه انگم گياهى است كه به خيزران ماند و در سوريا يعنى در شام رويد . بعضى آن را ( مكانيون ) گويند . گاهى به وسيلهء انگم صنوبر و آرد نخود و باقلى قنهء تقلبى مىسازند . قنه عموما دو نوع است : يكى كره‌مانند و سبك‌وزن و بسيار سفيد . ديگرى پرمايه‌تر و گران‌تر است . گزينش : نوع بهتر متراكم‌تر است كه به كندر شبيه است و با دست خورد مىشود و بسيار مادهء چوبى در آن نيست و كمى از تخم گياهش با وى قاطى است . مزاج : در دوم گرم و در سوم خشكاننده است . خاصيت : نرمىبخش ، تحليل‌برنده ، بادشكن ، گرمىبخش و التهابى و جاذب است و از آن داروها است كه شايد گوشت را تباه سازد . آرايش : جوشهاى عدسى را قطع كند . ورم : داروى خنازير است . قرحه : با سركه بر قرحهء شيرى مالند خوب است . مفاصل : در علاج خستگى و كزاز و ترنجيدن ماهيچه مفيد است . سر : داروى سردرد است . صرعىدار آن را بو كند به هوش آيد . علاج گيجى و بيهوشى است . داروى درد دندان و دندان كرم‌خورده است . درد سرد گوش را دوا كند . اگر با روغن سوسن باشد و نيمه‌گرم در گوش چكانند ورم و درد گوش را سودمند آيد و هيچ آزارى ندارد . سينه : علاج برنشيت و سرفهء هميشگى است . اندامان راننده : در ريزش دادن حيض بسيار قوى است . بچه را بيرون آرد . بچه را مىاندازد . اگر بردارند و با شراب خورند خفگى زهدان و دشوار شاشيدن را معالجه كند . زهرها : با شرابى بخورند پادزهر تير زهرآلود ، و سم مار و كژدم است . دودش حشرات موذى را تارومار كند . و در مبارزه با سم قوى است و تنها از سكبينه كم‌توانتر است . جانشين : سكبينه است . قنبيل ( كنيلا ) : تخمهايش ريگ‌مانند و رنگى دهند كه سرخ است و از سرخى ورس كمتر است . مزاج : در سوم گرم و خشك است . خاصيت : بقول ابن ماسويه بسيار گيرنده است . اندامان راننده : گويند چه بخورند يا بمالند كرم و كرم كدو را بيرون آورد . قفر اليهود : ديسقوريدوس گويد : قفر را از افريقا مىآورند و در شهر ( صيلون ) و شهر ( اقريش ) پيدا مىشود . در جزيرهء سيسيل هم هست . قفر هست كه در بعضى از كوهستانها منبع دارد و قفر هست كه بر آب چشمه‌ساران آيد و مردم آن را بجاى روغن زيتون در چراغ كنند . قفر سياه بد است زيرا تقلبى است و زفت بر آن اضافه كرده‌اند . اگر در دهان بخايى مزهء قير دهد ، ليكن اين زودشكن است و پارچه‌هاى سياه و سبك است . گزينش : قفر خوب آن است كه بنفش و درخشنده و نيرومند و سنگين باشد . پليد و