خوشبوى و شبيه به مشك زمين و مزه‌اش زبان‌گز است . سنبل هندى از سورى كم‌اثرتر است ، از سورى درازتر و سنبلش بيشتر است . سنبلها پيچيده‌اند و بوى گران دارد و در دست بمالى كليهء پيچش بسيار زود خرد مىشود . و گردى سياه‌رنگ و بسيار مىپراكند . گاهى اوقات سنبل‌فروشان سنبل را در آب گرم مىخيسانند و بعدا بوسيلهء سرمه آن را گران‌وزن مىكنند و بعد از اين دغلكارى مىفروشند . بايد مواظب بود و مىتوان از تغيير رنگ دادن و پژمرده شدن آن تقلبى و صحيح را از هم بازشناخت و دلائلى ديگر هم از قبيل كم‌قوتى ، كم‌مزگى ، كم‌بويى ، درست و نادرست را از هم جدا مىسازد . سنبل سياه هندى بهتر از سنبل سرخ هندى است . و در قسم ناردين ( سنبل رومى ) تا تازه‌تر و خوشبوتر است و تا بيخهايش بسيار و پرمايه و ديرشكن باشد بهتر است . اما آن قسم از ناردين كه رنگ ساقه‌اش مايل به سفيدى است . و بويژه آن نوع كه ساقه‌اش در وسط قرار گرفته خوب نيست و تا گران‌بوىتر باشد كم‌ارزش‌تر است . مزاج : در اول گرم و در دوم خشك است . خاصيت : بازكننده و تحليل‌برنده است . سنبل هندى بسيار گيرنده است و حرارت كم دارد - چون سنبل را بچشى نخست بىمزه است و بعدا گرمى و تندى از آن حس مىشود - گرد سنبل را بر تن پاشند منع عرق بسيار كند . خاكى كه با سنبل است براى شستشو بسيار خوب است . ورم و جوش : آماسها را تحليل مىبرد . قرحه : رطوبت قرحه را مىخشكاند . سر : رطوبتهاى ناشى از سرما را منع كند و مغز را توان بخشد . چشم : هر نوع سنبلى اگر با داروى در چشم كشيدن قاطى شود يا گرد آن را با سرمه‌كش بر پلك مالند ؟ مژهء ريخته را بازروياند . و به عقيدهء من در اين كنش سنبل الطيب از ساير انواع سنبل مؤثرتر است . سينه : همه انواع سنبل تپش ( خفقان ) را آرام بخشد ، سينه و شش را مىپالايد . رسيدن مواد ناجور را به معده منع مىكند . اندامان غذا : راه‌بندان كبد و معده را باز كند ، معده را توان بخشد ، همه انواع سنبل در علاج يرقان مفيد است و مانع رسيدن مواد بد به معده است ، سوزش معده را تسكين دهد . هر سنبلى را كه با شراب بخورند در علاج سپرز نافع است . و اگر با آب سرد خورند دل بهم خوردن را تسكين دهد . اندامان راننده : هر سنبلى ادرار دهد . اما سنبل ( اقليطى ) كه كم‌مايه‌تر است و كمتر قبوضيت دارد در ريزش بول قوىتر است . در آب‌پز هر سنبلى بنشينند در علاج آماس زهدان نافع است ، درد گرده را تسكين دهد و مواد بد را به روده راه نمىدهد . در بند آوردن خونريزى زياده از حد كه براى زهدان روى دهد خاصيت ويژه‌اى دارد . سليخه ( دارچين ختايى ) : چندين نوع دارچين ختايى هست : نوعى سرخرنگ ، خوشبوى ، خوشمزه است . نوع دوم مزه‌اش مزهء فيجن است . نوع سوم سياه مايل به بنفشى است و بوى گل سورى مىدهد . نوع چهارم سياه‌رنگ ، بدبوى ، پوستى نازك و تركيده دارد . نوع پنجم رنگش مايل به سفيدى ، بوى گندنا مىدهد . نوع ششم لوله‌هاى باريك و توخالى دارد . گويند چيزى هست كه به دارچين ختايى شبيه است و تبديل به دارچين مىشود . و من از شخصى كه جاى اعتماد بود شنيدم كه دارچين ختايى پوست درختى است كه به درخت دارچين مىماند و آن را از مملكت چين مىآورند . دارچين ختايى در اثر بخشيدن كار دارچين كند و ليكن ناتوانتر از دارچين است ، اما اگر نوع خوب باشد با دارچين برابر است . ديسقوريدوس گويد : دارچين ختايى انواع بسيار دارد . در سرزمين عرب در جاهايى كه گياهان ديك‌افزارى رويد پيدا