فيجن كاشتنى تند و تيزمزه‌تر است و با خوراك نمىخورند . اما فيجنى كه نزديك درخت انجير رويد حالش بهتر است . فيجن بيابانى نزد هر ملتى نام ويژه‌اى دارد . بعضى ( منعانوراعريون ) و بعضى ( مولى ) گويند . اين فيجن بيخش يكى و شاخه‌هاى بسيار دارد و برگش از فيجن ديگر بسيار درازتر است . بويش گران و گلش سفيد و تاج گل‌هايش از تاج گلهاى فيجن ديگر كمى بزرگ‌تر و سه‌گوشند . تخمى در تخمدانها است به سرخرنگى مايل است و سه‌گوشه و بسيار تلخ‌مزه است . در پاييز تخمش رسيده مىشود و از آن استفادهء دارويى مىبرند . نوعى ديگر از فيجن هست كه بيخش سياه و در زمينهاى مرطوب مىرويد . گزينش : بهترين نوع فيجن كاشتنى آن است كه در همسايگى درخت انجير است . مزاج : فيجن تر در دوم گرم و خشك است . فيجن خشكيده در سوم گرم و خشك است . فيجن خشكيدهء بيابانى چنان كه گويند در چهارم گرم و خشك است . خاصيت : تكه‌كننده ، گدازنده ، بسيار بادشكن ، پالايندهء رگها ، قرحه‌آور و گيرنده است . آرايش : با نطرون علاج بهك سفيد و زگيل و زياده‌هاى گوشتى ( توث ) است . فيجن بوى پياز و سير را مىزدايد . و داروى داء الثعلب است . ورم و جوش : فيجن بيابانى را بكوبند و با نمك ضماد كنند و بر اندام گذارند ورم گرم بوجود آورد . اگر بر خنازير گردن و زيربغل نهند تحليل مىبرد . صمغ فيجن در اين كارها مؤثرتر است . زخم و قرحه : با روغن و عسل قاطى كنند و بر قوبا مالند مفيد است . با سركه و اسفيداب باشد علاج مورچگى و باد سرخ و قرحهء كهنه است . اگر با مر مخلوط كنند و بر قرحه چسبانند فايده بينند . مفاصل : خوردن فيجن ، يا ضمادش كه با عسل باشد در علاج فالج و عرق النسا و درد مفاصل سودمند است . سر : بوى سير و پياز را مىزدايد ، با قاوت ضماد شود داروى سردرد هميشگى است . با سركه در بينى كنند خون‌دماغ بند آيد . افشره‌اش در پوست انار گرم كنند و در گوش چكانند گوش را پاك كند و درد و صداها و وزوز را خاموش مىنمايد . كرم گوش را مىكشد يا زنده بيرون آورد . و بر قرحهء سر مالند خوب دارويى است . چشم : فيجن و بويژه افشره‌اش كه با افشرهء رازيانه و عسل مخلوط كنند و به چشم كشند يا بخورند ديد را تقويت كند . فيجن را با قاوت ضماد كنند و بر چشم گذارند تپش و التهاب چشم را فرو نشاند . اگر از فيجن و رازيانه و مر و عسل مرهم درست كنند و بر پيرامون چشم مالند كم‌سويى را از بين ببرد . سينه : آب‌پز فيجن تر با شبت خشك در علاج سينه‌درد خوب است و بقول روفس دواى دشوارنفسى است و درد شش و پهلوى و سرفه و درد دنده‌ها را بر طرف كند . اندامان غذا : فيجن را در شراب بپزند و بخورند ، يا با انجير ضماد كنند در علاج استسقاى گوشتى و استسقاى خيگى نافع است . اگر يك درهم تا دو درهم تخم فيجن بخورند ؟ سكسكهء بلغمى را تسكين دهد ، گوارشى است و اشتها مىآورد و معده را توان بخشد و در علاج سپرز مفيد است . اندامان راننده : آب پشت را مىخشكاند و قطع مىكند . آرزوى جماع را به كلى از بين مىبرد . هر دو نوعش قبوضيت دهند . درد و پيچ روده را علاج است . با فيجن و روغن زيتون حقنه كنند درد قولنج تسكين يابد . با عسل مخلوط كنند قرحهء معده را شفا دهد . فيجن را در روغن زيتون بجوشانند و بخورند داروى كرم است . هر دو نوعش زائده‌ها ( بيرون ريختنىها ) ى تن را بوسيلهء ريزش بول بيرون ريزند و هر دو قبوضيت دهند . ضماد فيجن و برگ دهمست ورم رگهاى خايه را فرونشاند . اگر فيجن را خرد كنند و بسايند و با عسل بياميزند و آلت تناسلى زن را تا پيزى بدان بيندايند . يا اينكه فرزجه شود و بردارند دردى كه از اثر اختناق