راننده : مر و بويژه اگر با آب سداب يا آب خاراگوش يا آب لوبيا گرگى حقنه شود ، حيض را ريزش دهد ، بچه را بيرون آرد . تلخى كه در آن است سبب بيرون راندن كرم و كرم كدو مىشود . بهم‌آمدن دهانهء زهدان را نرم مىكند . به اندازه يك باقلى مر بخورند داروى قرحهء روده ، پوست‌اندازى روده ، و اسهال است . تبها : به اندازهء يك دانه باقلى با فلفل تناول شود ، تب‌لرز را كه در اوايل باشد از بين مىبرد . زهرها : با شراب تناول شود پادزهر كژدم است . جانشين : گويند تنها نيم وزنش فلفل سياه كار او را انجام مىدهد كه بسيار آسان است . مران ( زغال‌اخته ) : ميوهء درختى است بسيار گس‌مزه و گاهى آن را مىخورند . خاصيت : گيرنده و خشكاننده است . زخم و قرحه : سوختهء پوستش را در آب ريزند و بر گرى چركين پاشند سودمند است . اين ميوه تا حدى گيرنده است كه زخمهاى وخيم را بهم آرد . زهرها : افشرهء زغال‌اخته را با شراب خورند يا از افشره‌اش ضماد سازند و بر مارگزيده نهند پادزهر است . گويند اگر كسى آرد ارهء چوب زغال‌اخته خورد مىميرد . ماميثا : بلوطمانندهايى است زردرنگ مايل به سياهى و زودشكن . تلخ است و تركيبى از گوهر آبى و خاكى است ، سردى آبىاش زياد نيست و هم‌مزاج آب آبگيرها است . اين گياه اكثرا در بلنديها رويد و ريشه‌اش بسيار تندبو ، تلخ‌مزه و افشره‌اش برنگ زعفران است . مزاج : در اول سرد و خشك است . خاصيت : گيرنده ولى گيرنده‌اى ملايم است . ورم و جوش : در علاج ورم گرم و پرمايه مفيد است . باد سرخ كم و ناتوان را در بدنهاى سخت شفا دهد . اما شايستهء بدنهاى كوچك و نرم نيست زيرا بسيار خشكاننده است . چشم : درد چشمى را كه در مرحلهء اولى باشد شفا دهد . ميعه ( استرك ) : گويند استرك شاداب خودبخود شيره مىتراود . و گاهى بوسيلهء پختن صمغش را مىگيرند . آنچه خودبخود تراويده زردرنگ است و هرگاه كهنه شد به رنگ طلايى مىزند و اين نوع ارزش زياد دارد . شيره‌اى كه زوركى مىگيرند سياه‌رنگ است . زيرا اگر پوست درخت را بر آتش نهند آبى پس مىدهد كه همان ميعهء تر است و هرآنچه باقى مىماند و به شكل دردى و تكه‌هاى گچ به نظر مىآيد ميعهء خشك است . خاصيت : راجع به ميعهء تر و خشك شرحى داديم و گفتيم گيرنده و خشكاننده است . سر : بعضى گفته‌اند گرم و خشك است و رطوبتهاى مغز را مىكشد و مغز را مىپالايد . پس اين بر خلاف ميعهء بندآمده است كه سردرد مىآورد . اندامان غذا : ميعهء خشك رطوبت معده را برمىچيند . اندامان راننده : ميعهء خشك شكم را بند آورد . محلب : آلوبالوى تلخ . گزينش : بهترش سفيدرنگ صاف مرواريدى است . مزاج : در اول گرم است و در سوم بسيار خشك نيست . خاصيت : زداينده ، لطيف ، تحليل‌برنده ، مسكن درد . مفاصل : در علاج پهلودرد و درد پشت داروى خوبى است . اندامهاى تنفسى : با عسل‌آب خورند از غش كردن سودمند