هم‌مزاج سركه و كشنيز خشك و كمى زعفران عجين كنند و از آن قرصهاى كوچك سازند مراره را بيرون ريزد . گوشت پرندگان و بويژه گوشت كبك ، تيهو ، سنگخوارك ، چكاوك كه سنگخوارك و چكاوك از كبك و تيهو هم بهترند ، بريان شوند يا نشوند شكم را بند آورند . گوشت پرندگان نامبرده را آب‌پز كنند و آبگوشت گوزن بران ريزند بول را ريزش دهد . گوشت حيوان فربه و پرچربى بيشتر از ساير گوشتها ملين شكم است . تبها : گوشت گاو ، گوزن ، كل ، و عموما گوشت پرندگان بزرگ تب سه اندر ميان با خود آورند . زهرها : گوشت راسو را خشك كنند و با شراب آميزند و بخورند داروى مسموميت است . گوشت سوختهء بره درد مارگزيده و نيش انواع كژدم را تسكين دهد و اگر با شراب باشد پادزهر سگ هار است . گوشت قورباغه پادزهر حشرات گزنده است . فصل سيزدهم حرف ( م ) مسك ( مشك ) : مشك نافهء حيوانى است كه به آهو مىماند يا خود نوعى از آهو است . دو دندان پيشينش به سوى داخل خم شده‌اند و به دو شاخ مىمانند . گزينش : مشك آهوى تبت خوب است و گويند مشك آهوى چين و جرجير اول است و در درجهء دوم مشك آهوى هند آيد . مشك آهويى بسيار خوب است كه از گياه بهمنين و سنبل خورد و در درجهء دو مشكى است كه آهوى آن مرو خورده باشد . از حيث رنگ و بو زرد شكوفه‌آسا ( فقاحى ) بهترين است . مزاج : در دوم گرم و خشك است و بعقيدهء بعضى خشكى از گرمى بيشتر است . خاصيت : لطيف و توان‌بخش است . چشم : ديده را نيرو دهد . رطوبتهاى چشم را برمكد . سپيدى نازك چشم را مىزدايد . نفس‌كش و سينه : شادىآور ، توانبخش دل است . ضد تپش و بيمارى ترس ( توحش ) است . زهرها : پادزهر است و بويژه گزند « بيش » را خنثى كند . مصطكى : درخت مصطكى مزاج مركب از كمى آبى و بسيار خاكى است . مصطكى دو نوع است : مصطكى رومى كه سفيدرنگ است و مصطكى نبطى كه به سياهى مايل است . مصطكى از كندر لطيفتر و سودمندتر است . گزينش : بهترش سفيدرنگ پاك و بىآلايش و براق است . بهتر آن است كه بگذارند و در سركه چند روزى بماند و بعدا آن را خشك كنند . مزاج : در دوم گرم و خشك است . و گرمى و خشكىاش از كندر كمتر است . درخت مصطكى گرمى و خشكى زياد ندارد و مصطكى از درختش گرم و خشك‌تر است . خاصيت : گيرنده و گدازنده است - همه اجزاى درخت مصطكى گيرنده است و از گوهر آبى ولرم و خاكى تركيب يافته است - بيخ و پوست بيخ اين درخت در تأثيربخشى با اقاقيا و هيوفسطيداس برابر است و مىتوان آنها را بجاى يكديگر به كار برد . افشرهء برگش نيز در تأثير دارويى با بيخ شبيه است . از ثمر اين درخت روغنى گيرند كه بسيار گيرنده است . جالينوس بر اين رأى است كه