غم‌زداست . و بگذار شرح آن را در فصل لام و زير واژهء لسان الثور بيان كنيم . كلس : چوبى است از هند و از آنجا به ايران مىآورند و احتمال مىرود همان باشد كه آن را آهك هندى گويند . مفاصل : گويند آزمايش نشان داده كه در مداواى شكستگى و از جادررفتگى بسيار مفيد است . كاشم : انجدان رومى . مزاج : تخم و بيخش در سوم گرم و خشك است . خاصيت : بازكن و بادشكن و تحليل‌برنده است . اندامان غذا : رساننده و هاضم است بادها و بويژه باد معده را از بين مىبرد و معده را تقويت كند . اندامان دفعى : يك درهم از آن درمان كرم و كرم كدو است - تخمش در ريزش دادن بول و حيض بسيار مؤثر است . زهرها : چنان كه گويند پادزهر هر نيشى است . كماة « 1 » : ديسقوريدوس گويد : بيخى است گرد و بىساقه و بىرگ ، به رنگ خاكى پنبه‌آسا . بهاران از زير خاك بيرونش آرند . آن را مىپزند و بعضى آن را خام مىخورند . كماة داراى گوهر خاكى و آبى است و خاكى بيشتر از آبى مىباشد و كمى گوهر هوايى هم دارد و كمى لطيف است . و مزه‌اى بخصوص ندارد . گزينش : آنچه از زمينهاى ريگزار است و بوى بد ندارد خوب‌تر است و ترش بهتر از خشك‌شده است . بهتر آن است كه بپزند و پوست بكنند و با كارد دونيم كنند و در آب و نمك اندازند و بعدا با روغن زيتون و آبكامه و ديك‌افزار و صمغ انجدان پخته گردد . بدترين نوع كماة قارچ است و بويژه سماروغ كه زير درختان و در سرزمينهاى بد سر برمىزند . خاصيت : بسيار غليظ است . غذايى مىدهد غليظ و سودايى كه هيچ غذايى به اين غلظت نيست . اصلاحش شراب خالص و ديك‌افزار است اگر در آب بجوشانند و بعدا با آب بپزند غذايى غليظ و بىزيان مىدهد ولى مزه ندارد . مفاصل : براى فالج خطر است . سر : بيم سكته در بر دارد . چشم : در حديث پيغمبر صلّى اللّه عليه و سلّم آمده و مسيح طبيب و غيره گواهى داده‌اند كه آبش ديده را جلا دهد . اندامان غذا : ديرهضم و آزاردهنده و بر معده گران و كيموس آن غليظ و كندرو است ، جالينوس در جايى فرموده كيموس آن بد نيست . اندامان دفعى : مسبب قولنج و عسر البول مىشود . كبر : كبربن دو نوع ثمر دارد يكى خرنوب شامى و آن ديگرى به خيار مىماند - ثمر كبر گرم و تند است و همچون خردل در افشرهء انگور ريزند نگه مىداردش - بيخ كبر تلخ و تند است . نوعى كبر هست كه آن را كبر قلزمى گويند كه به حدى تند است تاول در دهان پديد آرد و لثه را آماس دهد . گزينش : براى استفادهء دارويى پوست بيخش از همه نافع‌تر است . مزاج : همه انواعش در اول گرم و در دوم خشك است و هرآنچه در گرمسير رويد گرمتر است . خاصيت : تحليل‌برنده ، زداينده ، بازكننده ، بيخش تكه‌كننده ،

--> ( 1 ) - به لهجهء محلّى بغداد و بعضى از كردها « چمه » و در اربيل عراق « دملان » گويند : قارچ‌مانندى است كه از خاك بيرون آورند .