أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
183
قانون ( فارسى )
شود و بر كژدمه گذارند خوب مىشود . پوست كندر علاج آثار زخم است . كندر مخلوط با سركه و روغن زيتون را بر جايى كه درد مركب دارد بمالند سودمند است . درد مركب دردى را گويند كه برجستگيهاى زگيلمانند از پوست برآيد و احساسى مثل جاى پاى مورچه بر بدن حس مىشود . ورم و جوش : مخلوط با ( قيموليا ) و روغن گل علاج ورم گرم پستان است . كندر در ضمادهاى تحليلبرندهء ورم درونى وارد است . زخم و قرحه : بهترين خوبكنندهء زخمهاى تازه است . قرحههاى سارى را از سرايت منع مىكند . كندر با پيه اردك داروى قوباء است . كندر و پيه خوك علاج قرحههاى لبهاى ( قروح حرفيه ) و تركهاى ناشى از سرماست . و زخمهاى سوختگى را بهبود بخشد . سر : تقويت هوش و فكر مىكند ، بعضى مردم را نصيحت مىكنند كه هميشه ناشتا آب خيسانيدهء آن را بخورند - اما زيادخوردنش سردرد آورد اگر كندر با نطرون مخلوط باشد و سر را بدان بشويند سپوسه و شوره را از بين مىبرد و قرحههاى سر را شفا دهد . كندر را با شراب در گوش چكانند درد گوش تسكين يابد . كندر با زفت مخلوط باشد يا همراه روغن زيتون يا آميزهء شير شود و بر صدفهء گوش مالند تركها را بهبودى بخشد . خوندماغ حجاب مغزى را قطع مىكند . در دردهاى گوش ناشى از كوبيدگى بسيار سودمند است . چشم : قرحههاى چشم را پر مىكند و خوب مىنمايد . ورم مزمن چشم را مىرساند . دود كندر ورم گرم چشم را بهبودى بخشد . جريان رطوبتهاى چشم را بند آورد . قرحههاى پليد چشم را علاج است . چرك و خون زير قرنيه را پاك مىكند . كندر يكى از داروهاى بسيار باارزش براى ناخنهء سرخ كهنهشدهء چشم است . و در علاج جوش سرطانى چشم مفيد است . نفسكش و سينه : كندر مخلوط با ( قيموليا ) و روغن گل ورم گرم پستان تازه زاييده را خوب مىكند . يكى از داروهاى قصبة الريه بشمار مىآيد . اندامان غذا : كندر استفراغ را بند آورد . پوست كندر معده را قوى گرداند و از سستى بازدارد و از هر قسم ديگر كندر براى معده گرمىرسانتر است . و در گوارش مفيدتر . پوست كندر براى بهمآوردن معدهء فروهشته و سست از هر چيز بهتر است . اندامان دفعى : از بىاشتهايى و فساد معده جلوگيرى مىكند . خونريزى زهدان و پيزى را بند آورد . در علاج ديزانترى مفيد است ، قرحههاى پليد پيزى را از سرايت كردن بازمىدارد به شرطى كه از كندر فتيله سازند و در پيزى داخل كنند . تبها : در مداواى تبهاى بلغمى مفيد است . زهر : اگر كندر زياد با شراب يا با سركه بخورند سم است . كهربا : صمغى است همانند سندروس . در شكستن نازك و شكستهاش به رنگ مايل به زردى و سفيدى است . و بعضى نوع آن مايل به سرخرنگى است . كاه و خشكه گياه را بسوى خود مىكشاند و ازاينرو آن را كهربا ، يعنى ربايندهء كاه ناميدهاند . كهربا انگم درخت حور رومى است گوهرش تركيبى از خاكى لطيف و آبى است كه خشك شده . مزاج : كمى گرم و در دوم خشك است . خاصيت : خونريزى را از هر جاى باشد بند مىآورد . گل درخت حور رومى كه كهربا صمغ آن است بندآور خون است ليكن به اندازهء كهربا تأثير ندارد . ورم و جوش : گويند كهربا را بر ورم گرم بندند سودمند است . سر : خوندماغ را بند آرد . مادهء آبكى كه از سر به سوى ريه سرازير مىشود از كهربا قطع مىشود . چشم : در داروهاى چشم وارد است . سينه : نيم مثقال كهربا را با آب سرد بخورند تپش قلب را آرام بخشد و بهترين علاج خون برآوردن