پندارد كه سرد و تر است و يقينا اشتباهى بزرگ فرموده است . خاصيت : گدازنده ، تكه‌كننده ، بسيار جاذب ، برگ سبز آن خون‌دماغ را بند آرد . آرايش : در مداواى جذام و واريس - پاغر - بر پوست مالند مفيد است . دمل و جوش : برگ شادابش ورمها را مىرساند و تحليل مىبرد . مفاصل : در علاج درد پى و مفاصل و عرق النسا و نقرس سرد بسيار مفيد است . سر : مغز را مىپالايد . بيخ شرنگ را با سركه بپزند و مضمضه كنند درد دندان را فرونشاند . يا اينكه شرنگ را دو نيم كنند و هرچه در ميان دارد دور اندازند و همين پوست تهى را پر از سركه كنند و بر خاكستر گرم گذارند تا مىجوشد . آن سركه را در دهان گردانند مسكن درد دندان است . شرنگ را در روغن زيتون بجوشانند آن زيتون را در گوش چكانند احساس صداهاى گوش را از بين مىبرد . و كشيدن دندان را آسان كند . نفس‌كش و سينه : در علاج بلندنفسى ( انتصاب النفس ) بدان قى كنند بسيار خوب است . اندامان غذا : بيخ شرنگ در علاج استسقا خوب است و با معده ناسازگار مىباشد . اندامان راننده : در بيرون راندن بلغم پرمايه - غليظ - از مفاصل و پيها ويژگى دارد . و زرداب را نيز روان سازد و براى علاج قولنج تر و قولنج بادى دارويى است بسيار سودمند و شايد خون را هم بيرون آورد . شرنگ فرزجه شود بچه را در رحم مىكشد . از آنجا كه در روده ماندگار نيست و بسيار زودگذر است تلخىاش تأثير چشمگيرى بر روده ندارد . شرنگ در مداواى بيماريهاى گرده و آبدان مفيد است و نسخهء داروئيش چنين است : شرنگ را خرد كنند و بسايند - يا اينكه مغزش را از طرف بالايى بيرون آورند و كالبد تهى شده را پر از رب انگور يا شراب شيرين و كهنه كنند و يك شبانه‌روز بماند - يا اينكه بر خاكستر آتش گذارند و تا مىتوانند بسيار خوب آن را بسايند و آنگاه به بيمار تجويز مىكنند . مقدار تناولى آن وزن دو ( كرمه ) يعنى وزن دوازده قيراط است . زهرها : شرنگى كه هنوز به رنگ سبز است و چيده شده زياد از اندازه مسهل و زياد از لازم قىآور است بيمار را آزار دهد و شايد كشنده باشد . شرنگى كه يگانه ثمر بوته است دو دانگش كشنده است و يك دانگ از پوست و دانه‌اش نيز سم است . بيخ شرنگ پادزهر مار است . و در خنثى كردن سم كژدم بهترين پادزهر است . مردى عرب مىگفت كژدم از چهار جاى نيشم زد يكدرهم بيخ شرنگ خوردم فورا خوب شدم . . . پاشيدن آب‌پزش در اين‌باره هم نافع است . حمص ( نخود ) : نخود عموما دو نوع است . كاشتنى و بيابانى . و جنس نخود برنگهاى گوناگون ديده مىشود . نخود سفيد ، نخود سرخ ، نخود سياه ، نخود گاودانه‌رنگ . نخود برى تندمزه‌تر و تلختر از نخود كاشتنى است و بيشتر گرمىبخش است ، و در تأثير دارويى با نخود كاشتنى برابر است . ليكن غذايى كه در نخود كاشتنى است بهتر از غذايى است كه در نخود بيابانى موجود است . مزاج : نخود سفيد در اول گرم و خشك است . و نخود سياه از آن قوىتر است . خاصيت : هر دو نوع نخود بازكن و نرمىبخش و تكه‌كننده هستند . نيروى غذايى كه در نخود موجود است از نيروى غذايى باقلى بيشتر و چسبنده‌تر است . همهء انواع نخود بهترين غذاى شش است . نخود تر از نخود خشك فضولات بيشترى بوجود مىآرد . آرايش : خوردن و پاشيدن آب نخود در زدودن كك‌مك و زيبا كردن رنگ مؤثر است . دمل و جوش : در علاج ورم گرم ، ورم سخت ، ورم غده‌ها و ساير ورمها مفيد است . زخم و قرحه : روغن نخود داروى