درونه از ماه پروين ضعيف‌تر است شايد راست گفته باشد . ولى بر من روشن نيست كه ابن ماسرجويه اين هر دو گياه را آزموده باشد ؟ و بعلاوه او گفتهء خويش را به كسى نسبت نداده كه جاى باور باشد - ابن ماسرجويه عقيده دارد كه ماه پروين با بيش مقاومت مىكند پس چگونه از درونه ضعيف‌تر است . زهرها : پادزهر همه سمها است ، از مار گرفته تا بيش و غيره . جانشين : به عنوان پادزهر سه وزن آن زرنباد استعمال شود . جزر ( هويج ) : هويج معروف و قوىترين دارو در هويج تخم هويج بيابانى است . ديسقوريدوس گويد : نوعى هويج برگش از برگ رازيانه ريزتر است و به رازيانه مىماند . ساقه‌اش تا يك وجب مىباشد و شكوفه‌اش زرد و غلاف دانه‌اش چون غلاف دانه كشنيز يا شبت است . ثمر آن بوى خوش و تند دارد و مزهء تند مىدهد . در جاهاى آفتابى و سنگلاخ مىرويد . هويج كاشتنى هم هست كه به كرفس رومى شبيه است و تخمش تند و سوزنده و خوشبوى است . نوع سومى هست كه برگش به برگ كشنيز شبيه است و شكوفه‌اش سفيد و غلاف دانه‌اش به غلاف دانهء كشنيز و دانه‌اش به دانهء كشنيز مىماند . چيزى همانند دنباله‌گير گردو دارد كه پر از تخمى است كه در شكل و مزه به زيره شبيه است . مزاج : در آخر دوم گرم و در اول تر است . زخم و قرحه : تخم و برگ آن را بكوبند و بر قرحهء خوره‌زده نهند منفعت بينند . اندامهاى سينه : داروى ذات الجنب و سرفهء مزمن است . اندامان غذا : ديرهضم است و مربايش زودهضم‌تر است و داروى استسقا است . اندامان دفعى : تخم جزر و بويژه تخم هويج بيابانى و همچنين برگ هويج بيابانى در ادرار دادن قوى و شهوت‌انگيز است . و تخم هويج بيابانى براى رفع درد شكم و روده نافع است . بزر هويج كاشتنى نيز شهوت‌انگيز است و از آن بادآورتر . اما ريشهء هويج بيابانى ( شقاقل ) اگر هويج بشمار آيد از هويج كاشتنى شهوت‌انگيزتر است و ادرار حيض و بول كند . و در اين مسئله خوردن و برداشتن آن مفيد است . تخم و ريشهء هويج در باردار شدن زن كمك مىكند . جرجير ( ترتيزك آبى ) : ترتيزك خودرو و بستانى است و تخم آن را بجاى خردل در آش كنند . مزاج : در سوم گرم ، در اول خشك و رطوبتى هم در اول دارد . خاصيت : بادزا و ملين است . آرايش : آب جرجير با زهرهء گاو اثر قرحه را از بين مىبرد . تخم و آب آن كك‌مك و لكه‌هاى صورت را مىشويد . سر : اگر تنها خورند سردرد آورد و كاهو و هندبا و خرفه زيانش را دفع كند . اندامهاى سينه : شير را به راه اندازد . اندامان غذا : كمك هضم غذاست . اندامان دفعى : بيابانى آن و بخصوص تخم آن شهوت‌انگيز است و آلت را برخيزاند . زهرها : اگر جرجير خورند و بعد از آن شراب ريحانى سركشند راسو گزيده و غيره را شفا دهد . جاورس ( گاورس ) : سه نوع گاورس هست و قوتش به قوت برنج نزديك است و برنج از آن مغذىتر است . گاورس در همهء حالات از ارزن بهتر است و ارزن از گاورس قابض‌تر است . مزاج : در آخر دوم سرد و خشك است . كسانى گفته‌اند در اول گرم است و راست نگفته‌اند . خاصيت : قابض است و