اين‌باره بزرگ مؤثرتر است . چون خشك شد داروى قرحه‌هاى پليد است و كوچك در اين زمينه فعال‌تر است . سر : سردرد آورد . اندامان غذا : همراه سركه بر طحال مالند آماس طحال و سختى آن را از بين ببرد . با معده ناسازگار است ، داروى يرقان سياه است و بزرگ آب‌پز در معالجهء يرقان مفيدتر است . در علاج استسقا مفيد است و على العموم براى معده خوب نيست . اندامان دفعى : ادرار بول و حيض كند و مسهل است و بهترين علاج كرم كدو است . تبها : داروى تبهاى مزمن است . زهرها : پادزهر نيش كژدم است . آب‌پز جعدهء بزرگ پادزهر همه حشرات موذى است . اگر دود كنند و در خانه گسترند حشرات را مىراند . جانشين : در علاج كرم و ادرار بول و حيض مىتوان به وزن آن پوست انار تر و دوسوم وزنش پوست چوب دارچين ختايى را به‌جاى جعده به كار برد . جمار ( پنير خرما ) : مزاج : در دوم سرد و در اول خشك است . خاصيت : قابض است . اندامهاى تنفسى : داروى گلوى زبر است . اندامان دفعى : اسهال و نزيف را بازدارد . زهرها : ضماد آن نيش زنبور را پادزهر است . جميّز ، جميز ( شلكاانجير ) : ديسقوريدوس در كتاب خود گويد : جميز درختى است تنومند ، به درخت انجير مىماند و شير بسيار دارد . برگش شبيه برگ توت و ساليانه سه الى چهار بار ميوه دهد . ميوه‌اش از جوانهء شاخه‌ها سر برنمىزند ، چنان كه در درخت انجير ديده مىشود . بلكه ميوهء آن از ساقهء شاخه‌ها است و به انجير بيابانى شبيه است . مزه‌اش از انجير نارسيده شيرين‌تر و دانه‌هايش به بزرگى دانه انجير نيستند . و تا با شفره شق نكنند نمىرسد . درخت جميز در سرزمينى رويد كه آن را كريت ( قارتا ) گويند و در جايى يافت مىشود كه آن را رودس خوانند . و در تمام سال مردم از ميوهء آن بهره‌مندند . بعضى نام اين درخت را ( سيقورومون ) گذاشته‌اند كه به معنى انجير احمق است . زيرا مزه‌اش در شيرينى به انجير نمىرسد . نوعى ديگر از اين درخت در جزيرهء ( اقطالا ؟ ) مىرويد كه برگش همان برگ جميز و ميوه‌اش در بزرگى به اندازهء آلو است و از آلو شيرين‌تر است و در ساير ويژگيها به ميوهء جميز شبيه است . مزاج : گويند گرم و تر است . خاصيت : شنيده‌ام كه قبل از آنكه ميوه دهد پوست درخت را زخمى كنند و شيرهء آن را به وسيلهء پشم مىگيرند و خشك كنند و قرص از آن سازند و حقنه مىشود كه مليّن است و بسيار گدازنده . اندامان غذا : به گفتهء ديسقوريدوس جمّيز كم غذائيت و با معده ناسازگار است . زخم و قرحه : گويند شيرهء جميز چسبنده است و زخمهاى دشوار را دوا كند . دمل و جوش : آماسهاى سخت را نرم كند . اندامان دفعى : مسهل است . تبها : شير درخت جميز در علاج تب‌لرز مفيد است . زهرها : شير آن را بر جاى نيش مالند پادزهر حشرات است . جص ( گچ ) : آن هم همان حالت جبسين را دارد . جلد ( پوست ) : گزينش : بهترينش پوست حيوان شيرخوار است كه مرطوب مىباشد . خاصيت : كم‌غذا