جوز الطرفاء ، گزمازو : آن را كزمازك گويند . مزاج : حرارتش معتدل است يا در اوايل درجهء اول است . در آخر اول يا كمى بالاتر از آخر اول مىخشكاند . و بعقيدهء كسانى در اول سرد است . خاصيت : خوب است و نزيف را قطع مىكند . سر : با سركه مضمضه كنند درد دندان را تسكين دهد . اندامان غذا : آب‌پز گزمازو با سركه بهترين داروى سخت شدن طحال است . جلنار ( گلنار ) : گل انار بيابانى مصرى يا ايرانى است . به رنگهاى مختلف سرخ ، سفيد ، صورتى درمىآيد . كنش گل انار همچون كنش گياه شنگ است . پولس فرمايد : تأثير گلنار چون تأثير پيه انار است . مزاج : در آخر اول سرد و در دوم خشك است . خاصيت : چسبنده ، بندآورندهء هر سيلانى ، پديدآورندهء سودا مىباشد . آرايش : براى لثهء خونين بسيار سودمند است . زخم و قرحه : داروى خوبى براى زخم و قرحه و زخمهاى ناشى از كوفتگى و بريدگى است كه گرد آن را بر زخم پاشند . مفاصل : چسبان براى درد گردن از آن « چسبان » درست مىكنند ، ( پلاستر ) . سر : دندان لق را محكم مىنمايد . سينه : براى خون برآوردن علاجى بسيار سودمند است . اندامان دفعى : قابض است . در علاج قرحهء روده ، نزيف و سيلان زهدان سودمند است . جانشين : مىتوان جفت بلوط يا چشم انار را به‌جاى گلنار به كار برد . جفت افرند ( جفت آفريده ) : ثمرى است به شكل ثمر صنوبر و دو شاخهء خارمانند دارد و گاهى باز و دو نيم مىشود . و بعضى گفته‌اند شبيه بادام است و بسيار شهوت‌انگيز . جبسين : سنگ گچ ورقى و شفاف را جبسين گويند و چون بسوزند لطيف‌تر گردد . مزاج : سرد و خشك . خاصيت : چسبنده ، بر اطراف جاى نزيف گذارند بدان سبب كه هم چسبنده و هم گيرنده و جمع‌آورنده و هم لزج است نزيف را بازمىدارد و اگر بسوزد لطيف گردد و خشكانيدنش بيشتر شود . سر : اگر بر پيشانى مالند يا پوشش سر گردانند خون‌دماغ را بند آورد . و اگر با گل ارمنى و عدس و طرثوث ( هيوق سطيواس ) و آب آس و كمى سركه باشد در بند آوردن خون‌دماغ مؤثرتر است . چشم : جبسين را با سفيدهء تخم‌مرغ مخلوط كنند تا سخت نشود و بر رمد خونى گذارند مفيد است . زهر : جبسين از جملهء زهرهاى خفه‌كننده و بسيار كشنده مىباشد . جعده ( گل اربه ) : از تيرهء درمنه و كمى گرمى و تندى دارد و جعدهء كوچك از جعدهء بزرگ تند و تلخ‌تر است . جعده عبارت از شاخه‌هايى است كه گلى كرك‌دار سفيد يا مايل به زردى مىدهد . گل جعده پر از تخم است و تخمدانش چون كره‌اى در ميان جاى گرفته و به موى سپيد مىماند . كمى خوش‌بو است اما بوى آن سنگين است . جعده بزرگ از كوچك كم‌تأثيرتر است آن‌هم تلخ‌مزه و تا اندازه‌اى تندى هم دارد . جعدهء كوهى از ساير جعده‌ها كوچكتر است . مزاج : جعدهء كوچك در سوم گرم ، در دوم خشك و جعده بزرگ در دوم گرم و خشك است . خاصيت : بازكننده ، لطافت‌بخش است . و جعدهء بزرگ در باز كردن بستگىهاى درونى ويژگى دارد . زخم و قرحه : تر و شاداب آن زخمهاى تر را بهتر بهم مىآورد و در