بيمارىهايى كه در بخش‌هاى مختلف الحاوى مورد بررسى قرار گرفته و راه‌حل‌هايى براى درمان آنها وضع شده به مراتب بيش از آن چيزى است كه در آثار جالينوس ، بقراط و ديگر پزشكان يونانى كه آثار آنها در جريان نهضت ترجمه به عربى ترجمه شد ، ذكر شده‌اند . يكى از دستاوردهاى مهم پزشكى اسلامى ، اگرچه كمتر رنگ و بوى مخالفت با جريان جالينوسى گرايى پزشكى اسلامى دارد ، پديد آمدن كتاب قانون ابن سينا است . در تمامى دوران پزشكى غرب هيچ كتابى كه چنين جامع و مانع و دايرةالمعارف‌گونه كليه مبادى و موضوعات پزشكى را پوشش داده ، مطرح كرده و گسترده باشد ، به وجود نيامد . بىدليل نبود كه قانون ابن سينا به سرعت و پس از ترجمهء آن به لاتين مورد توجه دانشمندان و پزشكان غرب قرار گرفت ، به چاپ رسيد و به عنوان كتاب پايهء درسى در دانشكده‌هاى پزشكى تدريس شد . « 1 » اهميت قانون در پزشكى اسلامى را از چند جهت بايد مورد بررسى قرار داد . از جمله اينكه قانون رونوشت ساده‌اى از نگرش جالينوسى به پزشكى نيست . قانون پيش از آنكه تابع آراى جالينوس در پزشكى باشد ، تقابلى از آراى جالينوس و ارسطو است . در تاريخ پزشكى اسلامى و غرب ، هيچ‌گاه چنين تقابلى بين پزشك - فيلسوف به وجود نيامد ، تقابلى كه به‌ويژه باعث طرح نگرش‌هاى متفاوتى نسبت به ديد صرفا « پزشكى » به « انسان » شد . اين تقابل به‌ويژه در مباحث نظرى پزشكى كاملا حكمفرما است ؛ از جمله آنكه جالينوس معتقد بود كه مغز انسان مبداء اعصاب و نيروى احساس ، كبد مبداء وريدها و عامل گوارش غذا در بدن و قلب مبداء شريان‌هاست . اما ارسطو معتقد بود قلب نه تنها مبداء شريان‌ها ، بلكه جايگاه مركزى روح و مبداء همه وظايف و اعمال بدن انسان است ، از جمله گوارش غذا ، خون‌سازى ، احساسات و حركت . « 2 » ابن سينا در قانون پس از طرح آراى جالينوس و ارسطو ، حق را به ارسطو مىدهد . گفتنى اينكه ابن سينما در ديگر آثار پزشكى خود نيز همچنان بر تقابل بين آراى ارسطو و جالينوس پاىفشارى كرده و در اهميت نقش ارسطو در اين زمينه كوتاهى نمىكند . اشرافى كه ابن سينا بر دانش پزشكى جالينوسى داشت و آن را در جاىجاى قانون منعكس كرد ، عامل دومين اهميتى است كه بايد براى قانون در پزشكى اسلامى بر شمرد . اين اهميت ، خود را در تقابل زبان يونانى و لاتين ، به عبارت ديگر كوشش دانشمندان

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر دربارهء ابن سينا ، اهميت قانون و چاپ‌هاى آن ، نك : دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 4 ، ذيل « ابن سينا » . ( 2 ) . پيشين .