أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

491

قانون ( فارسى )

فصل بيست و يكم - حجامت حجامت بيشتر از رگ زدن پوست و بخش‌هاى نزديك پوست را تصفيه مىكند . خون رقيق در حجامت بيشتر از رگ زدن و خون غليظ در رگ زدن بيشتر از طريقه حجامت خارج مىگردد . براى اشخاص تنومند و داراى خون غليظ حجامت فايدهء زيادى ندارد زيرا چنان كه شايد و بايد خون را بالا نمىآورد و به سهولت خارج نمىسازد . در اين روش تنها خون رقيق و آن هم به زحمت كشيده مىشود . اندام بر اثر حجامت تا اندازه‌اى ناتوان مىشود . در آغاز ماه نبايد حجامت گرفت ، زيرا در آن موقع خلطها كاهش مىيابند وقت مناسب براى حجامت گرفتن ، وسطهاى ماه است كه در آن خلطها به تبعيت از روشنائى ماه برانگيخته مىشوند و مغز در آن مواقع خود را بيشتر تصفيه مىكند و آب رودخانه‌ها از جزر و مد بيشتر بهره مىبرند « 301 » . بدان كه مناسبترين موقع حجامت در موقع روز ساعت دو تا سه است . كسى كه خونش غليظ نيست نبايد بعد از حمام گرفتن حجامت گيرد . كسى كه خون غليظ دارد حتما بايد قبل از حجامت بحمام رود و يك ساعت بعد از حمام گرفتن حجامت بگيرد . بيشتر مردم دوست ندارند حجامت را از بخش‌هاى جلوئى تن « 302 » بگيرند و مىترسند به حس و هوش آنها آسيبى برسد . اگر حجامت بر گودى پشت گردن بر شاخهء چهار اندام انجام پذيرد فوائد زير را در بر دارد : گرانبارى دو ابرو و سنگينى پلك‌ها را از بين مىبرد ، گرمى چشم را رفع مىكند ، چرك كنار چشم را از ميان برمىدارد و بوى بد دهان را مىزدايد . اگر حجامت گرفتن بر قسمت‌هاى بالائى ميان كتف باشد كه بقيه باسليق در آنجاست براى بيخ كتف و بازو ( منكب ) و گلو سودمند است « 303 » . هرگاه حجامت بر يكى از دو رگ

--> ( 301 ) - تاثير عوامل جوى و كيهانى از دورانهاى كهن مورد توجه بوده ولى متاسفانه در چند دهه اخير مانند بسيارى از مبانى علمى طب قديم به بوته فراموشى سپرده شده بود . آنچه مسلم است نيروى جاذبه ماه بر روى آب در سطح زمين اثر گذاشته و اين اثر مقدار كم مايعات از جمله خون و ديگر مايعات موجود در بدن را نيز تحت تاثير خود قرار مىدهد . به نظر مىرسد كه ماه در هنگام قرص كامل ( اواسط ماه ) بر روى خون جارى در عروق اثر گذاشته و آن را برمىانگيزاند و همين امر است كه به خروج بهتر آن در هنگام حجامت كمك مىنمايد . ( 302 ) - متن انگليسى : « جلوئى سر ( پيشانى ) » . ( 303 ) - نسخه انگليسى : « سودمندى حجامت در بين تيغه‌هاى شانه ( بين دو كتف ) همانند سودمندى فصد وريد باسليق است . اين نوع حجامت سبب تخفيف درد گلو و شانه مىشود » .