أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

489

قانون ( فارسى )

13 - رگ واقع در زير زبان - خونگيرى از آن براى سنگينى زبان كه از خون پديد مىآيد مفيد است . اين رگ را بايد بطور طولى زد و اگر در پهنا بزنند خون‌گيرى از آن به زحمت مىافتد . 14 - رگى كه در نزديكى موهاى زير لب پائين « 299 » و بالاى زنخ قرار دارد و جهت دفع بوى بد دهان از آن خونگيرى مىكنند . 15 - رگ لثه كه جهت معالجه دهانهء معده ، از آن خون مىگيرند « 300 » . شريان‌هائى كه در سر وجود دارند عبارتند از : الف - شريان گيجگاه : اين شريان را جهت بند آمدن مواد لطيفى كه در چشم‌ها ريزش مىكنند و براى شروع پراكنده شدن اين مواد وارد شده نيشتر مىزنند . گاهى نيز آن را قطع مىكنند يا درمىآورند و گاهى نيز آن را داغ مىكنند . ب - در شريان واقع در پشت گوش كه در موقع پيدايش آب مرواريد در چشم و براى هر نوع درد چشم ، تيرگى چشم ، شب‌كورى و سردرد مزمن آنها را نيشتر مىزنند . خونگيرى از اين دو رگ بىخطر نيست و جوش خوردن آنها طول مىكشد . جالينوس فرمايد : « بيمارى به من مراجعه كرد كه گلويش زخمى شده و شريانش صدمه ديده بود و مقدار چشمگيرى خون از او رفته بود . من او را بوسيلهء داروى كندر ، الوا ، خون سياوشان و مر ، معالجه كردم . خون بند آمد و علاوه بر آن درد مزمن و ديرينه‌اى كه در سرينش بود شفا يافت » . 16 - دو رگ در شكم كه يكى بالاى كبد و ديگرى بالاى طحال است نيشترپذيرند . رگى كه در طرف راست قرار دارد ، در بيمارى استسقاء و رگى كه در طرف چپ واقع است براى معالجهء بيمارىهاى طحال نيشتر زده مىشود . مواقع رگ زدن : بدان كه رگ زدن دو موقع دارد : موقعى كه ناگزير از رگ زدن هستيم و موقعى كه ناگزير نيستيم . موقعى كه رگ زدن اختيارى است ، بهتر است اين عمل هنگام چاشت انجام گيرد و غذا به كلى هضم و پراكنده شده باشد . موقعى كه رگ زدن اجبارى است نبايد به هيچ وجه بتاخير انداخته شود و نبايد بازدارنده‌ها در نظر گرفته شوند .

--> ( 299 ) - منظور وريد زيرلبى ( Inferior labial vein ) مىباشد . ( 300 ) - نسخه انگليسى : « وريد وداج قدامى نزديك بريدگى عميق فوق جناق سينه‌اى ( Superasternal ) است . فصد اين وريد براى اختلالات دهانه معده مفيد است » .