أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
444
قانون ( فارسى )
معالجه كند و اگر سيال سردىدهندهاى مانند عصارهء جو و آب كاسنى نتيجهء مثبت داد چيزى بهتر از آن نيست . اگر سردكنندهاى مانند عصارهء جو و مشابه آن بهرهاى نداد اين عمل را بوسيله چيزى كه معتدل المزاج است بايد انجام داد . اگر معتدل هم سودمند نبود ، بايد بوسيلهء چيزى كه گرمى لطيف مىبخشد معالجه را به نتيجه رساند و باكى نداشت . اگر بندآمدهها بوسيلهء سرد كردن بازشوند ، سودش بيشتر از زيان آن است كه بعد از بازكردن با گرمىبخشى كه به آسانى خاموش مىشود روبرو گردد و ممكن است بسبب پخته شدن خلطهاى تند ، از خاموش شدن مفرط جلوگيرى كند . گرچه كسانى هستند كه اين نظريه را نمىپسندند و نمىدانند كه فرونشاندن شديد گرمى ، نيرو را نابود مىسازد ، بويژه نيروئى را كه بر اثر بيمارى به ناتوانى رسيده است . هرچند اين فرونشاندن گرمى تا اندازهاى در ماده اصلاحاتى مىنمايد ولى در نتيجه سبب بيمارىهاى ديگرى مىگردد كه يا فقط از سوء مزاج پيدا مىشوند يا اينكه با موادى هستند كه ضد مواد اصلاح شدهء فرونشاننده گرمى مىباشند . گرم گردانيدن سرد در نخستين مرحله آسان است ولى اگر سردى استحكام يافت اين كار دشوار مىشود . بطور كلى گرم كردن سرد در آغاز كار از سرد كردن گرم در آغازش آسانتر است . ليكن سرد كردن گرم در آخر كار گرچه سخت است ولى از گرم كردن سرد در آخر كار آسانتر است ، زيرا غريزه بر اثر سرماى بسيار زياد مىميرد و يا در حال واپسين دم است . بدانكه سرد شدن ممكن است با خشك شدن همراه باشد و ممكن است با تر شدن قرين گردد و امكان دارد سردى بدون خشكى و ترى باشد . خشكى سردى را پايدارى بيشترى مىدهد و ترى سردى پديد آمده را بيشتر به خود مىكشد . تمام عوامل گرما بيش از اندازه در خشكانيدن مددكارند و كليهء عوامل سرماى بيش از حد در تر گردانيدن ياورند . هيچچيز مانند آرامش و شستوشوى دائمى و سبك و وارد شدن در طشت حمام نيست اينها را قبلا بيان كردهايم . همچنين شراب آميخته با آب در رطوبتبخشى بسيار مؤثر است « 224 » . بدانكه اگر شخص پير و سالخوردهاى نياز به سردى و رطوبت داشته باشد ، كافى نيست اين نياز به حدى برآورده شود كه او را به اعتدال مزاج درآورد ، بلكه بايد سردى و رطوبت را
--> ( 224 ) - نسخهء انگليسى : « هيچچيز رطوبتزاتر از استراحت و استحمام منظم و كوتاه مدت نيست ، و همچنين همانطور كه قبلا مذكور افتاد استحمامهاى طبى بسيار رطوبتزا هستند . شراب رقيق ، رطوبتزاى بسيار مؤثرى است » .