أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

394

قانون ( فارسى )

را از ادرار و مشابه آن بيرون مىراند ، سودا را مىلغزاند و آسان بيرون مىكند و بازگشت آن را مانع مىشود ؛ هر بندآمده‌اى را بدون اينكه گرمى بيگانه را زياد به كار برد آب مىسازد و مىگدازد . انواع شراب را در جاى خود توصيف خواهيم كرد . كسى كه مغزش نيرومند است و با شرب شراب به آسانى مست نمىشود و مغز وى بخارهاى بالارو و ناپسنديده را پذيرا نيست و از شراب بجز گرماى مناسب مزاج را نمىپذيرد ، از تاثير شراب چنان صفاى ذهنى بر او دست مىدهد كه ذهن‌هاى ديگر به آن نمىرسند . در اشخاصى كه حالت مغز برعكس آن است ، كنش‌هاى شراب نيز برعكس مىباشد . كسى كه سينه‌اش بىتوان است و در فصل زمستان نفس‌تنگى بر او عارض مىشود نبايد زياد شراب بخورد و اگر بخورد معده‌اش نبايد پر از طعام باشد و بايد در غذايش مادهء جريان اندازنده‌اى باشد تا اگر معده از شراب و طعام انباشته شد آن را بيرون براند . و بهتر آنست كه جهت آسودگى آب انگبين بنوشد و آن را باز بيرون دهد و بعد دهان را با سركه و انگبين و رخساره را با آب سرد بشويد . كسى كه بدن و كبدش از خوردن شراب آزار ببيند بهتر آن است كه غذايش غوره‌اى و مشابه غوره‌اى باشد و همراه آن آب انار و مركبات داشته باشد . كسى كه بر اثر نوشيدن شراب سردرد مىگيرد ، اندازهء شراب را بايد كاهش دهد و شراب آميخته با آب و صاف شده را بخورد و همراه شراب چيزى به مانند بخورد . كسى كه بر اثر نوشيدن شراب گرماى آزار دهنده‌اى به معده‌اش مىرسد چاره‌اش تناول دانه آس است و مكيدن حب كافور و هرآنچه قبض‌كنندگى و ترشى دارد . كسى كه بر اثر نوشيدن شراب به معده‌اش سردى آزاردهنده مىرسد بهتر است همراه شراب ، مشگ زمين ، ميخك و پوست ترنج ( بعنوان مزهء آن ) بخورد . بدان كه : شراب كهنه را بايد در ردهء داروها قرار داد نه رده غذاها . شراب نورسيده براى كبد خوب نيست و كبد را بر اثر باد كردن و اسهال دادن به شورش مىاندازد . بهترين شراب‌ها ، آن است كه نه كهنه و نه بسيار تازه است بلكه در ميانه قرار دارد ، صاف است و سفيدىاش بسرخى مىزند ، خوش‌بوست و طعم آن بين ترش و شيرين يعنى ميخوش است . بهترين شراب كه شراب شسته نام دارد آن است كه سه پيمانه پونهء كوهى و يك پيمانه آب را باهم به حدى بجوشانند كه حجم آن به دو سوم اوليه برسد . كسى كه از خوردن شراب احساس سوزش مىكند بايد بعد از نوشيدن آن انار و آب بمكد و فرداى آن روز در ناشتا شربت افسنطين بنوشد و كمى غذا بخورد و استحمام كند . بدان كه شراب آميخته با آب معده را سست و تر مىگرداند و زودتر مستى مىآورد ، زيرا آبى كه در آن است آن را زودتر به مقصد مىرساند . شراب آميخته با آب ، پوست را صيقل مىدهد و نيروهاى روانى را تشديد مىكند .