أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

395

قانون ( فارسى )

كسى كه خود را خردمند مىداند نبايد ناشتا ، قبل از اينكه اندام‌هاى تر مزاجش آب كافى خود را دريافت كنند شراب بخورد و نبايد كمى بعد از حركات دشوار و خسته‌كننده شراب ميل نمايد ، زيرا در اين حالات مغز و پى آسيب مىبينند و ترنجيدگى ، بهم خوردن عقل و يا بيمارىها روى مىآورند و يا مواد دفعى گرم پديد مىآيند . چنانچه مستى پياپى باشد بسيار بد است و مزاج كبد و مغز بر اثر آن تباه و پى ناتوان مىگردد و بيمارىهاى عصبى و سكته و مرگ ناخودآگاه فرامىرسند . شراب زياد در معدهء برخى اشخاص به صفراى « بد » و در برخى ديگر به سركهء بسيار تندمزه تبديل مىشود و در هر دو حالت بسيار زيان‌آور است . برخى معتقدند اگر انسان يك يا دوبار در طول ماه مست شود خوبست و بد نيست زيرا نيروهاى روانى سبكبار مىشوند و مىآسايند و ادرار و عرق بيرون مىروند ، مواد دفعى مىگدازند و بويژه مواد بيرون‌ريختنى معده آب مىشوند و دفع مىگردند . بايد دانست عضوى كه بيش از همه از شراب آسيب مىبيند مغز است ، بنابراين كسانى كه مغز نيرومند ندارند بايد شراب كم و آن هم مخلوط با آب بخورند . كسى كه معده‌اش از شراب مالامال شد و به امتلاء دچار گرديد علاجش اين است كه زود قى كند و اگر ميسر نشد آب زياد بخورد و يا آب را با عسل ميل نمايد و بعد از قى كردن خود را در آبگاه حمام بشويد و بدن را با روغن زياد اندوده كند و بخوابد . شراب خوردن خردسالان بدان مىماند كه چوب نازك سوزان را در آتش بياندازند . پيران تا مىتوانند بنوشند . جوانان بايد اندازه نگهدارند كه اندازه نكوست . شراب مناسب براى جوانان ، شراب كهنه و آميخته با آب انار يا آب سرد است و اين مانع مىشود كه آسيب بينند و مزاج‌شان بسوزد . خوردن شراب در سرزمين‌هاى سردسير بد نيست و در محل‌هاى گرمسير سزاوار نيست . كسى كه مىخواهد خود را از شراب مالامال كند بهتر آن است كه آبگوشت ساده را كه فقط پياز و نخود دارد و چرب است سر بكشد و تليت ( تريت ) چرب و تكه گوشت‌هاى چرب بخورد و حركتش به اعتدال باشد و خود را خسته نسازد و غذاى همراه شرابش بادام و عدس شور و خرنوب شامى باشد . اگر در موقع باده‌پيمائى ، آش كلم ، زيتون الماء و چيزهاى مشابه آن را بخورند سودمند است و توانائى نوش را افزون مىكند .