أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

392

قانون ( فارسى )

دارد . گوشت بزغاله در حالت سرد بهتر از حالت گرم است ، زيرا بخارش فرونشسته است . گوشت بره در حالت گرمى لذيذتر است ، زيرا كه بوى آن ( سهوكه ، بوئى كه از گوشت مانده مىآيد ) گداخته است . كسى كه گرمى دارد نبايد زيربا ( شورباى زيره ) را با زعفران قاطى كند و كسى كه سردى دارد حتما بايد زعفران در زيربا بريزد . شيرينىهائى كه داراى شكر هستند - مانند پالوده - خوب نيستند زيرا بندآورنده و عطش‌آور مىباشند . بدان كه : اگر نان هضم نشود بسيار زيان‌آور است . اگر گوشت هضم نشود زيان‌آور است ولى زيانش به اندازهء نان هضم نشده نيست . و تو خودت همانند آنها را كه نام برديم بر اين منوال قياس كن فصل هشتم - آب و شراب زلال‌ترين آب براى مزاج‌هاى معتدل آبى است كه بطور طبيعى به حد اعتدال سرد باشد و يا بوسيله يخ و بطور غير مستقيم - بويژه اگر يخ بد و ناپاكيزه باشد - سرد شده باشد . حتى اگر يخ پاك و خوب باشد صلاح نيست كه آن را در داخل نوشيدنى بياندازند ، زيرا آنچه بر اثر آب شدن يخ حاصل مىشود براى پىها ، اندام‌هاى تنفسى و درون بدن بطور عمومى زيان‌بخش است و بجز اندام‌هاى بسيار خون‌دار ( خونگرم ) ، اندام‌هاى ديگر يخ را تحمل نمىكنند . اگر زيان آب يخ بسرعت آشكار نشود ، به مرور زمان و در ايام پيرى كنش زيان‌آور خود را نشان خواهد داد . پژوهشگران گويند : « آب چاه و آب رود و جويبار كه اولى ساكن و ديگرى جارى است باهم گرد نيايند » . قبلا دربارهء گزينش آب زلال راهنمائى كرديم و افزوديم كه آب نامطلوب را مىتوان با سركه اصلاح كرد . بدان كه خوردن آب در حالات ناشتا ، ورزش ، در موقع استحمام بويژه اگر شكم خالى باشد ، در تشنگى كاذب شب هنگام ، نظير حالتى كه براى مستان و خماران باده دست مىدهد و در هنگام پركارى مزاج ، براى هضم زيان دارد . همچنانكه سابقا گفتيم : سيراب شدن بسيار بد است و اگر ناگزير از نوشيدن زياد آب باشيم ، لااقل بايد هواى سرد را در ميان بركشيد و آب را مدتى در دهان گرداند . اگر اشتياق به آب با اين عمل نيز كم نشد ، لااقل بايد آن را از سبوى گردن باريك و تنگ گلو باريك سركشيد . خوردن آب از تنگ گردن باريك براى مىخواران مفيد است و اگر ناشتايان نيز چنين كنند بىزيان خواهد بود . كسى كه نمىتواند از خوردن آب در ناشتا صرفنظر كند ، بويژه بعد از ورزش بهتر است كه قبل از آب كمى شراب آميخته با آب گرم بنوشد . بد نيست