أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
385
قانون ( فارسى )
است بچنين كسى ترس و بىتابى روى آورد ، دهانهء معدهاش به درد آيد ، در معدهاش سوزش پيدا شود و چنان پندارد كه رودهها و احشايش پا در هوا هستند ، زيرا معده تهى است و بر خود بند آمده است و ترنجيده است . ممكن است ادرار و مدفوعش سوزنده باشند و شايد بر اثر ريزش زهره به معده - چنانچه مزاجش بيشتر صفرائى باشد - در پهلوهاى خود احساس سردى كند و چنين است حال كسى كه معدهاش و نه بدنش بيشتر صفرائى باشد . چنين كسى خوابش بهم مىخورد و در رختخواب پهلوبهپهلو مىشود . بدنى كه در معدهاش صفراى زياد گرد آيد نياز به خوردن جدائىانداز دارد و بايد قبل از آنكه خود را شستوشو دهد بسرعت غذائى بخورد « 186 » . كسى كه مىخواهد قبل از شروع بورزش چيزى بخورد بهتر است نان خالى تناول كند ، آنقدر كه پيش از آغاز ورزش شروع به هضم كند . حركت قبل از غذا خوردن بايد تند و قوى و حركت بعد از غذا نرم و آهسته صورت گيرد . حركت نبايد آنچنان باشد كه اشتهاى تباه برانگيزد . براى اصلاح اشتهاى تباه كه ميل به تندمزگى و نفرت از شيرينى و چربى دارد ، بهترين راه ، قى كردن بوسيله موادى مانند سكنجبين و ترب پس از خوردن ماهى است . شخص فربهاندام نبايد وقتى كه تازه از گرمابه آمده است غذا بخورد ، بلكه بعد از خروج از حمام و پيش از غذا خواب سبكى بكند و بهتر است كه بيشتر از يك وعده غذا نخورد ، غذائى را پيش از هضم غذاى اولى تناول نكند ، و بر خوراك به هيچ وجه حركات تند انجام ندهد ، تا اينكه غذا قبل از هضم فرونرود و يا بدون هضم فرونلغزد و يا مزاجش بر اثر خضخضه ( حركت غذا ) تباه نگردد . در موقع صرف غذا نبايد آب زياد بنوشد - زيرا آب بين طعام و جرم معده جدائى مىاندازد و آن را خاموش مىكند - بلكه بهتر آنست كه آب نخورد تا خوراك به معده وارد شود . علامت ورود طعام به معده آن است كه قسمتهاى بالائى شكم سبك مىگردد . اگر بسيار تشنه بود كمى آب سرد برمكد و از آن تجاوز نكند . هر قدر آب سردتر باشد بيشتر رفع تشنگى مىكند . اين مقدار آب مكيده معده را انبساط و انقباض مىبخشد . بطور كلى نوشيدن آب به شرطى كه در وسط غذا نباشد و باندازهاى كه براى خوراك مفيد باشد رواست . كسانى كه سردمزاج و ترمزاج هستند بهتر است بعد از صرف غذا ، تشنگى را تحمل كنند و بخوابند . ليكن تشنه ماندن بعد از غذا و خوابيدن بعد از طعام براى گرمشدگان صفرا
--> ( 186 ) - نسخهء انگليسى : « افرادى كه مبتلا به بالا آوردن ( پس زدن ) صفرا در معده هستند بايد دفعات تناول غذا را بيشتر از حد معمول نمايند ، و خوردن غذا را به تاخير نيندازند . آنها بايد مقدارى غذا قبل از ورود به حمام بخورند » .