أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
367
قانون ( فارسى )
اگر آنها را بوسيله داروهاى سمى از بدن دفع كنيم ، خود داروى سمى نيروى غريزه را كاهش مىدهد و غريزه را خستگى مىبخشد . اگر دفع آنها با داروى غير سمى ممكن باشد باز بار سنگينى بر طبيعت است ، همچنانكه بقراط فرموده است : « دارو صفا مىدهد و جفا مىبخشد » . گذشته از آن ، دارو در عين حال كه مواد زائد را مىراند ، خلط پسنديده و رطوبتهاى غريزى و روانى را كه گوهر زندگى است از آسيب خود مصون نمىدارد و مقدارى از آنها را نيز بيرون مىراند و بر اثر آن نيروى اندامهاى اصلى و اندامهاى خدمتگزار كاهش مىيابد . پس اين بليات و ساير بلاها از امتلاء روى مىآورند ، زيرا مواد بندآورنده چه در جاى بمانند و چه تخليه گردند آفت دارند « 168 » . ليكن ورزش چيزى است كه ما را از استعمال دارو بىنياز مىسازد و بهترين بازدارندهء حالت امتلاء است . اگر ورزش به صورت صحيح و چنان كه بايد و شايد انجام پذيرد ، عوامل بيمارىهاى امتلاء از بين مىرود . ورزش علاوه بر آن فوائد ديگرى دارد بشرح زير : 1 - ورزش حرارت ملايم پديد مىآورد و مواد دفعى را روز به روز مىگدازد و بطور منظم و مرتب آنها را از جاى مىلغزاند و راه بيرون آمدن را به آنها مىنمايد و نمىگذارد هر روز قسمتى باقى بماند ، جمع شود و تاثيرى بگذارد . 2 - چنان كه گفتيم ورزش توليد حرارت مىكند و حرارت غريزى را فزونى مىدهد . بر اثر ورزش مفاصل سخت و نيرومند مىشوند ، پىها نيرو مىگيرند ، در كنشهاىشان قوى مىگردند و از تاثيرپذيرى در امان مىمانند . 3 - اندامها بر اثر ورزش براى پذيرش غذا آمادگى بيشترى مىيابند زيرا مواد دفعى از آنها دست برداشته است و جاى غذا خالى مانده است . 4 - نيروى جذبكننده بر اثر ورزش به حركت درمىآيد و گره از اندامها مىگشايد « 169 » . اندامها به نرمش درمىآيند ، رطوبتهاى بدن رقيق مىگردند و مسامات ( منافذ ريز بدن ) فراختر مىشوند . 5 - بسيار اتفاق افتاده است ، كسى كه ترك ورزش كرده است به بيمارى دق مبتلا شده است . چرا ؟ - زيرا هرگاه جنبشى كه روح غريزى را به سوى اندامها راهنمائى مىكند
--> ( 168 ) - نسخهء انگليسى : « خواه مواد زائد بر جاى بماند يا به كمك دارو تخليه شود در هر دو صورت زيانى به بدن وارد مىشود » . ( 169 ) - نسخهء انگليسى : « بر اثر ورزش با دفع مواد زائد ، جذب مواد غذائى بوسيله انساج افزايش مىيابد » .