أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
364
قانون ( فارسى )
فصل چهارم - پرورش خردسالان دستور اول : بايد بسيار مراقب بود كه در اوان انتقال كودك به مرحلهء خردسالى ، اخلاق و رفتار وى پسنديده و معتدل گردد . براى اين منظور نبايد كارى كرد كه كودك به خشم زياد ، ترس زياد ، اندوه و شببيدارى زياد برخورد كند و يا دچار شود . هرچه را طفل آرزو كرد بايد زود برآورده شود و از هر چيز نفرت داشت از وى دور گردد . در اين دستور دو نفع وجود دارد : يكى نفع نفسانى است زيرا بچه از همان طفوليت به اخلاق و رفتار نيكو خوى مىگيرد و نيكى در او سرشتى مىشود و از او جدا نمىگردد . ديگر آنكه براى بهبود تنش مطلوبست ، زيرا همانطور كه از سوء مزاج ، بدخلقى و بدرفتارى سرمىزند ، از عادت به بدخوئى نيز سوء مزاج پيدا مىشود . مثلا خشم ، مزاج را بيشتر از حالت اعتدال گرم مىكند ، اندوه خشك مزاجى ببار مىآورد ؛ پژمردگى و كم ارادگى نيروى روانى را سستى مىبخشد و مزاج را به سوى بلغمى بودن گرايش مىدهد . پس معلوم مىشود كه در خوش خلقى بهبودى تن و روان نيز هست . دستور دوم : وقتى كودك از خواب بيدار شد ، بهتر آنست كه استحمام شود و بعد به مدت يك ساعت با اسباب بازىهايش و يا به منظور بازى كردن تنها گذاشته شود ، سپس كمى غذا بخورد و از آن ببعد زيادتر از پيش ببازى بپردازد ، باز استحمام كند و غذا بخورد و تا حد ممكن نگذارند در وقت غذا خوردن آب بنوشد ، زيرا آب غذاى خام را قبل از هضم شدن بدرون مىراند . دستور سوم : وقتى كودك به شش سالگى رسيد ، بايد او را به معلم و شخص ادبآموز سپرد و بتدريج به كسب تحصيلش واداشت . نبايد او را به زور وادار كرد كه يك دفعه كتاب را بگيرد و از خود دور نسازد . از شش سالگى ببعد شستوشو كاهش مىيابد و طفل قبل از غذا خوردن بيشتر بازى مىكند . دستور چهارم : خردسالان بايد از نبيذ ( نوشابهء انگور و خرما ) بپرهيزند ، بويژه خردسالانى كه گرم و ترمزاجند زيرا زيانى كه از نبيذ پيدا مىشود پيدايش زرد آب در نوشنده آن است ،