أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
363
قانون ( فارسى )
مىكوبند و بهم مىزنند و بكودك مىدهند . مقدار مورد استعمال اين دارو در هر وعده سه قرص است . 31 - اگر مقعد كودك بيرون آمد « 164 » ، بايد پوست انار ، پوست آس تر ، جفت بلوط ( برارمازو ) ، ورد خشك ، شاخ سوختهء حيوان ، زاج يمانى ، سم بز ، گل انار و مازوج را از هر كدام يك درهم در آب آنقدر جوشاند كه در آن سختى باقى نماند و گذاشت تا به حالت ولرم درآيد و بچه را در آن نشاند . 32 - گاهى بچه بر اثر سرما به بيمارى زحير ( پيچش شكم ) « 165 » دچار مىشود ، در اين حالت بايد باندازهء سه درهم تخم گندنا و سه درهم زيره را باهم بكوبند و بپزند و با روغن كهنهء ماده گاو درهم آميزند و با آب سرد در دهان بچه بريزند . 33 - گاهى در شكم كودك كرمهاى كوچكى پيدا مىشود كه بيشتر در محل مقعد بوى آزار مىرسانند . اتفاق مىافتد كه در بين آنها كرمهاى درازى هم باشند ولى كرمهاى پهن كمتر ديده مىشوند . چارهء كرمهاى دراز اين است كه مقدار كمى آب درمنه در شير مىريزند و بوى مىخورانند و شايد هم نياز بدان باشد كه خاراگوش ، برنج كابلى ، زهرهء گاو و پيه شرنگ بر شكمش بگذارند و ضماد كنند . داروى دفع كرمهاى كوچك يعنى آنچه در مقعد جاى دارد : راسن ( سوسن كوهى ) يا زنجبيل شامى و عروق الصفر ( زردچوبه ) را بطور مساوى و به اندازه هر دو آنها شكر در آب مىريزند و به بچه مىدهند . 34 - اگر رانهاى بچه پوست بياندازند « 166 » ، بايد گرد آس كوبيده و ريشهء سوس كوبيده و يا گل سورى كوبيده و يا كوبيده سعد ( مشگ زمين ) يا آرد جو و يا آرد عدس را بر آن بپاشند .
--> ( 164 ) - منظور پرولايس مقعد است . ( 165 ) - منظور انتريتيس يا التهاب روده است . ( 166 ) - منظور بيمارى انترتريگو است و آن عبارت از زخم شدن ، قرمزى ، خارش و سوزش در محل چينهاى بدن از جمله بين پاها ، مقعد ، كشالههاى ران ، چين پستان مىباشد . علت آن مالش ، زخم شدن و پوسته پوسته شدن و عفونت با باكترىها و قارچها مىباشد كه بخصوص در نوزادان و اشخاص چاق بوجود مىآيد .