فصل سوم - بيمارىهاى كودكان و مداواى آن‌ها در معالجهء بيمارى كودك قبل از هر چيز بايد از تندرستى زن شيرده اطمينان حاصل كرد ، مثلا اگر دايه به امتلاء خون گرفتار باشد ، چارهء آن فصد ( رگ‌زنى ) و حجامت است ، اگر فشار بلغم داشته باشد بايد بلغم وى را بيرون داد . اگر نياز بدان باشد كه طبيعت را در وى حبس و يا آزاد كرد ، يا بخار را از سرش دور ساخت و يا اندام تنفسى وى به مداوا احتياج داشت و يا سرانجام مزاج شيردهنده بد شده باشد ، بايد با داروها و معالجات مناسب آنها را بر طرف كرد « 150 » . اگر معالجهء وى در جهت رفع بيمارى و كسالت از راه ايجاد اسهال باشد يا واقعا شيردهنده اسهال شديد داشته باشد و يا معالجه‌اش بوسيلهء استفراغ از طريق دهان انجام مىگيرد و يا خودش به استفراغ دچار شده باشد ، بهتر است در اين روزهاى بيمارى كار شير دادن را كنار بگذارد و كس ديگرى بجاى وى اين كار را به عهده گيرد . بگذار اكنون بيمارىهاى جزئى اطفال را بيان كنيم : 1 - ورم‌هائى كه هنگام روئيدن دندان‌ها در لثه پديد مىآيند . 2 - ورم‌ها و ترنجيدگى در وترهاى اطراف گونه طفل « 151 » . اگر اين حالت روىآور باشد بايد محل ورم و ترنجيدگى را بملايمت با انگشت مالش داد و چربىهائى را كه در بحث رويش دندان‌ها ذكر شد بر آن ماليد . برخى پنداشته‌اند كه در اين حالت مضمضمه انگبين مخلوط با بابونه ، يا عسل و سقز تازه از درخت آمده خوب است . همچنين بابونه و شبت را در آب مىجوشانند و از آن بر سر مىريزند و افشرهء بابونه و شبت را بر سر مىنهند . 3 - بچه‌ها عموما و در هنگام دندان درآوردن خصوصا به نوعى اسهال دچار مىشوند . برخى اين حالت اسهالى را چنين تشخيص داده‌اند كه در لثهء كودك چركى پيدا مىشود كه طفل آن را همراه شير فرومىبرد و اين چرك كه از مواد زائد شور طعم است سبب اسهال وى مىگردد . شايد اين نظر درست نباشد و دليل فقط همين باشد كه طبيعت بسيار سرگرم آفرينش دندان‌هاست و چنان كه شايد و بايد به كار هضم طبيعى نمىپردازد و يا اينكه دردهائى به طفل

--> ( 150 ) - نسخهء انگليسى : « اگر خلطى كه بيشتر خون است ، فزونى يابد بايد با توجه به حفظ تعادل ، خون اضافى را از بدن خارج ساخت . پيوست ، اسهال ، صعود بخارات بسوى ، سر ، اختلالات دستگاه تنفسى و عدم اعتدال مزاج بايد با منظم كردن غذا و آشاميدنىهاى زن شيرده اصلاح و درمان شود . » ( 151 ) - نسخهء انگليسى : « تورم بخش گيجگاهى و اسپاسم عضلات ماضغه در حين رويش دندان امرى عادى است . »