أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
358
قانون ( فارسى )
روى آورده است كه مانع عمل هضم در بدن ناتوان وى مىگردد . اگر حالت اسهال خفيف و كم باشد ايرادى ندارد ، ليكن اگر زياد و به حد افراط بود بايد شكم بچه را در تخم گل سورى يا تخم كرفس و يا رازيانهء رومى و يا زيره پيچيد و يا ضماد زيره و گل سورى را كه با سركه آميخته است بر شكمش نهاد و يا اينكه گاو رس را با كمى سركه پخت و بر آن نهاد . اگر اين ضمادها فايدهاى نبخشند ، باندازهء يك ششم درهم پنير مايهء شكنبهء بزغاله را همراه آب سرد به بچه مىخورانند . ولى در آن روز بايد طفل را از شير خوردن بازداشت ، زيرا ممكن است شير در معدهاش پنير شود . بجاى شير بايد غذائى داد كه كار شير را انجام مىدهد ، مانند زردهء تخممرغ نيمپز و مغز نان آبپز ، و قاووت آبپز « 152 » . 4 - شكم كودك بند مىآيد و از دفع مدفوع بازمىماند . در اين حالت بايد از فضله موش يا عسل سفت ، يا عسل همراه پونه و يا ريشهء سوسن كبود ( زنبق كبود ) خام يا سوخته شياف درست كرد و در معقد كودك شياف كرد . يا اينكه كمى عسل يا به اندازه يك دانه نخود سقز درخت ون را به وى خورانيد و شكمش را به آهستگى با زيت اندود و يا نافش را با زهره گاو و بخور مريم مالش داد . 5 - گاهى در لثهء طفل احساس سوزش مىشود . چاره اين است كه لثه را با روغن و موم مالش دهند . گوشت شور و گنديده نيز براى اين كار مفيد است . 6 - ممكن است در بچهها ، بويژه در موقع رويش دندانها ترنجيدگى پيدا شود . علت آن غالبا از سوء هضم و ناتوان شدن زياد پىهاست . اين تشنج بيشتر در كودكانى ديده مىشود كه بدن بزرگ و مرطوب دارند . داروى اين تشنج ، روغن ريشه سوسن كبود و يا روغن مهك ( سوس ، شيرينبيان ) و يا روغن خيرى ( شببوى زرد ) و يا روغن حناست . 7 - بيمارى كزاز - چارهء اين بيمارى قثاء حمار ( خيار شنبر ، فلوس ) آبپز يا روغن بنفشه و قثاء حمار است . 8 - اگر كودك بر اثر تب يا اسهال شديد يبوست پيدا كرد و در تعاقب آن ترنجيدگى ( تشنج ) روى داد بايد مفاصل او را كمكم با ماليدن روغن بنفشه و يا روغن بنفشه همراه كمى موم پالائيد ، به عرق كردن وادارش كرد و بدفعات مكرر بر مغز او زيت و روغن بنفشه و غيره افشاند . چاره كزاز خشك نيز همين است . 9 - اگر كودك به سرفه و زكام دچار شد ، بايد آب گرم بر سرش پاشيد و زبانش را با انگبين اندود و بوسيلهء انگشت بر بيخ زبانش فشار وارد ساخت تا بلغمها را قى كند
--> ( 152 ) - قاووت ، آرد برشته شدهاى است كه در آب پخته شده است .