أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

355

قانون ( فارسى )

گندنا ، دو اوقيه خرماى نارس و دو اوقيه شنبليله را با افشرهء رازيانه و انگبين و روغن مخلوط كنند و به دايه بخورانند شير وى فزونى مىيابد . اگر مقدار شير زياد باشد و بسبب همين زيادى در پستان جمع و متوقف گردد و غليظ و تباه و سرانجام موجب آزار شود ، مىتوان آن را به چند طريق معالجه كرد : 1 - غذاى دايه را بايد كم‌تر كرد و چيزهائى براى خوردن بوى داد كه غذايش را كم كند . 2 - سينه و تن وى را بايد با سركه و زيره اندود ، يا سركه و گل آزاد را بعنوان ضماد بدن استعمال كرد . 3 - يا اينكه عدس را در سركه پخت و ضماد سينه و بدن كرد و به دايه آب‌شور نوشانيد . خوردن نعناع به مقدار زياد و بدفعات مكرر شير پستان را زياد مىكند . شيرى كه بدبوست ، چاره‌اش نوشيدن شراب ريحانى و خوردن خوراك‌هاى خوش‌بو است . فاصلهء زايمان دايه تا موقع شيردهى : فاصله زائيدن دايه تا روزى كه به بچه شير مىدهد نبايد بسيار نزديك و يا بسيار دور باشد . فاصلهء يك ماه و نيم تا دو ماه فاصله مطلوبى است . بچه‌اى كه خود دايه به دنيا آورده است بايد نرينه باشد . مدت باردارى دايه بايد طبيعى بوده باشد . دايه نبايد سقط جنين كرده باشد و عادت به سقط جنين نيز نداشته باشد ، به ورزش معتدل بپردازد ، غذاهائى كه كيموس خوب دارند بخورد و به هيچ وجه جماع نكند . اگر زن شيردهنده جماع كند خون حيضش مىجنبد و شير وى مىگندد و مقدارش كم مىشود و ممكن است كه تغيير يابد و در اين حالت بهر دو بچه يعنى جنين خودش و بچه‌اى كه شير دايه مىخورد زيان فراوان مىرسد ، چه بچه شيرخوار بجاى شير لطيف ، شيرى مىخورد كه در آن غذاى جنين وجود دارد و چون شيرخوار غذاى او را مىخورد روزى جنين از مقدار كفايت وى كمتر مىشود و به جنين زيان مىرسد . در هر وعده شير دادن ، بويژه در وعده اول ، بايد مقدارى از شير را بيرون ريخت و آن را با دست معاينه كرد كه مبادا در موقع مكيدن تند اندام‌هاى گلو و سرخ ناى آسيب ببيند . اگر قبل از هر وعده شير دادن يك قاشق عسل به بچه بليسانند مطلوبست و اگر آن را با كمى شراب بياميزند بهتر خواهد بود . شير را نبايد بيك‌بار به بچه داد ، بهتر آن است كه طفل را كم‌كم و با فواصل پياپى از شير سير كرد ، چه اگر بچه يك دفعه سير گردد و مهلتى نداشته باشد ، ممكن است براى وى حالت كشيدگى ( تمدد ) و باد كردكى و بادهاى زياد و سفيدى ادرار روى آورد . هرگاه چنين حالتى ايجاد شد بايد از شير دادن باز ماند و بچه را زياد گرسنه كرد و او را خواباند تا شير را هضم كند . بهترين موقع تغذيه طفل وقتى است كه بدن او را با زيت بيندايند