أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

354

قانون ( فارسى )

قى كند و ورزشى باعتدال انجام دهد . اگر دايه گرم مزاج باشد اسكنجبين را همراه شراب رقيق و يا شراب رقيق را بعد از اسكنجبين بخورد . اگر شير دايه گرايش به رقت داشته باشد ، دايه بايد استراحت كند ، از ورزش دورى جويد و چيزهائى بخورد كه خون وى را غليظ گرداند ، و اگر مانعى در بين نباشد شراب شيرين و يا شيرهء تند انگور ( دوشاب انگور ) بخورد و زياد بخوابد . در صورتى كه شير وى كم باشد بايد تعيين كرد كه داراى سوء مزاج عمومى است و يا اينكه سوء مزاج فقط در پستان است . از علائمى كه در بحث‌هاى گذشته ذكر كرديم مىتوان تشخيص داد كه كدام يكى است . بايد پستان را با دست ماليد . اگر در آن ، حرارت حس شود بايد عصارهء جو و اسفناج و مشابه آن را به دايه خورانيد و اگر علامت سردى مشاهده شد يا نشانه بند آمدن مجارى و يا ناتوانى نيروى جذب احساس شد بايد خوراك لطيف و گرم بوى داد و زير دو پستان او را فصد ( رگ‌زنى ) كرد ولى نه بشدت . در اين حالت خوردن تخم هويج و خود هويج نيز بسيار مفيد است . اگر علت نقص شير از كم خوراكى باشد ، دايه بايد سوپ جو و سپوس و بنشن بخورد و در داخل سوپ ريشه و تخم رازيانه ، شب و شونيز وجود داشته باشد . گفته‌اند كه خوردن پستان گوسفند و بز - از آنجا كه اين عضو شيردهنده است - بسيار مفيد است . و نيز گفته‌اند كه مقدار يك درهم موريانه يا خراتين ( كرم سرخ زير خاك ) را خشك كرده‌اند و چند روز در عصارهء جو ريخته‌اند و خورده‌اند و اين ماده براى تزايد شير مفيد بوده است . همچنين اگر سر ماهى نمك زده را در آب شبت بجوشانند و بخورند شير پستان زياد مىشود . همينطور جهت زياد شدن شير چنانچه يك اوقيه « 147 » گوشت گاو را « 148 » با كمى شراب خالص بجوشانند و يا اگر آرد كنجد را با شراب مخلوط و بعد آن را صاف كنند و بخورند مفيد است . اگر سنبل رومى را بجوشانيم و تفالهء آن را با زيت و شير ماچه خر بياميزيم و به صورت ضماد بر پستان بنهيم ، شير پستان زياد مىشود . يا اينكه اگر يك اوقيه بادمجان آب‌پز را در شراب خمير سازيم و خوب بهم بزنيم و به دايه بخورانيم شيرش زياد مىگردد . يا اينكه اگر سپوس و ترب را در شراب به‌پزند و بخورند باز همين منظور حاصل مىشود « 149 » . همچنين اگر سه اوقيه تخم شبت ، يك اوقيه تخم حند قوق ( نوعى شبدر ) ، يك اوقيه تخم

--> ( 147 ) - اوقيه . به معناى اونس و آن برابر 3 / 28 گرم ( براى توزين مواد معمولى ) و 1 / 31 گرم جهت توزين طلا و نقره ) است . ( 148 ) - نسخهء انگليسى : « باندازهء يك اونس كرهء خالص گاو » . ( 149 ) - نسخهء انگليسى : « اگر 28 گرم بادنجان سرخ شده با شراب مخلوط شود يا سبوس گندم و ترب كه در شراب پخته‌اند خورده شود شير افزايش مىيابد » .