أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

317

قانون ( فارسى )

رنگ ادرار گاهى در بيمارىهاى شديد خونى برنگ خون درمىآيد ، درحالىكه هيچ نوع بازشدن در رگ‌ها روى نداده است . اين نوع ادرار دليل بر امتلاء خونى در حد افراط است . اگر اين ادرار آرام‌آرام از مجرا بيرون بريزد بوى عفونت از آن خارج مىگردد و زنگ خطرى است و بيم آن مىرود كه ريزش خون به مخانق ( خناق‌گاه‌ها ) برسد . چنين ادرارى در اين حالت و رنگ و هيئت هر قدر رقيق‌تر باشد بدتر است و اگر بفراوانى از مجرا بيرون بريزد در بيمارىهاى سخت و مختلط مژده اميد بخشى است ، زيرا در اين حالت دليل شروع بهبودى و دور شدن بيمارى است . ليكن اگر قبل از شروع بحران يك دفعه ريخته شود ، دليل سخت شدن بيمارى است . همچنين اگر بعد از بحران بتدريج رقيق نشود ، نشانهء بدخيمى بيمارى است . اما در بيمارى يرقان « 89 » ، هر قدر ادرار بيمار سرخرنگ‌تر باشد و بيشتر بسياهى بزند و لباس را چنان رنگى كند كه به زحمت زدوده شود و هر قدر بيشتر باشد بهتر و سلامت‌آورتر است ، چه در بيمارى يرقان كه همزاد استسقاء و گرسنگى است ادرار سفيدرنگ و يا ادرارى كه داراى رنگ سرخ روشن است رنگى مىشود و تند مىگردد . ادرار سبزرنگ « 90 » : درجات رنگ‌هائى كه ادرار گاهى مشابه آنها مىگردد عبارتند از : پسته‌اى ، زنگارى ، آبى آسمانى ، گندنائى ( برنگ تره ) . اگر ادرار برنگ پسته‌اى ، آسمانى يا پونه‌اى بزند نشانهء سردى است . اگر به رنگ زنگارى و گندنائى درآيد دليل بر سوختگى زياد است . رنگ گندنائى در قياس با رنگ زنگارى نشانهء سلامت بيشتر است . اگر رنگ ادرار بعد از خسته شدن زنگارى شود نشانه ترنجيدگى است . چنانچه ادرار خردسالان به رنگ سبز بزند علامت ترنجيدگى ( تشنج ) مىباشد . اگر رنگ ادرار آبى آسمانى باشد اكثر دليل سردى شديد است و چنين ادرارى بعد از دفع برنگ سبز درمىآيد .

--> ( 89 ) - در بيماريهاى يرقان بيمار داراى پوست زرد روشن تا زرد تيره است و علت آن ورود مواد صفراوى مخصوصا بيلىروبين در خون مىباشد . درصورتىكه مقدار بيلىروبين گلو - كورئيد محلول در آب در خون به 2 ميلىگرم در صد افزايش يابد ، « بيلىروبين اورى » پيش مىآيد و ادرار به رنگ قهوه‌اى درمىآيد . ( 90 ) - رنگ سبز ادرار مربوط به وجود بيلىوردين در آنست . بيلىوردين بر اثر اكسيد - اسيون بيلىروبين بوجود مىآيد .