أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
292
قانون ( فارسى )
باشد . گاهى نبض به مقدار زياد از وزن خارج مىشود ، در اين صورت تغيير بزرگى در حالت بدن رخ خواهد داد . فصل دوم - نبض همآهنگ و مختلف گويند اختلاف نبض بر دو قسم است : اختلاف در يك نبض و اختلاف در نبضهاى متعدد . اختلاف در يك نبض دو حالت دارد يا اختلاف در اجزاء است و يا اختلاف در يك جزء يعنى در محل يك انگشت . اختلاف در نبضهاى متعدد را نيز چند حالت است : الف - اختلاف تدريجى كه بطور يكنواخت در جريان است يعنى از نبضى شروع و در نبض بعدى افزايش و يا كاهش مىيابد و به همين ترتيب استمرار دارد تا به آخرين درجه افزايش يا كاستى برسد و با همين ترتيب نيز به صورت تدريجى از بزرگى يا كاستى به حالت اول بازگردد . در هر دو حال حركت بطور متشابه صورت مىگيرد و در حقيقت به حالت اولى كه بوده است درمىآيد . ب - اختلافى كه بطور يكنواخت در جريان نسبت و اختلاف از اول تا آخر باقى مىماند و ممكن است به حد نهائى برسد و شايد از آن نيز تجاوز كند و شايد هم قبل از رسيدن به نقطه آخر قطع گردد . و اگر قطع شود ممكن است اين انقطاع به مدت كم در وسط انجام گيرد . شايد هم بر خلاف اين انقطاع عمل كند يعنى اختلاف در وسط واقع شود . ج - نبضى كه داراى فترت است عبارت از نبض مختلفى است كه در موقعى كه از آن توقع حركت داريم ساكت است . د - اختلاف واقع در وسط نبض آن است كه در آن لحظه توقع سكون داريم ولى حركت وجود دارد . ه - اختلاف در اجزاى زياد يك نبض يا در كيفيت اجزا است و يا در حركت اجزا . اختلاف در كيفيت اجزا آن است كه اجزاى رگ بسوى جوانب مخالف باشند و از آنجا كه شش جانب وجود دارد ( بالا و پائين - پيش و پس - راست و چپ ) كه مخالف هم هستند اختلاف در اجزاى نبض نيز به همان احوال روى مىدهد . اين اختلاف در سرعت و يا درنگ است و يا در بازماندن و پيشتازى - منظور از پيشتازى و بازماندگى آن است كه يك جزء قبل از موقع حركت كند و يا نسبت به زمان خود درنگ داشته باشد - يا اينكه