آفتاب‌زده مىشوند . سردمزاجها در خواب مىبينند كه يخ مىبندند و يا در آبسرد غوطه‌ورند . كسى كه خلط زياد دارد خواب همجنس خلط را مىبيند ، همچنانكه گويند « شتر در خواب بيند پنبه‌دانه » . همهء اين علائم كه ذكر شد و يا اكثر آنها نمايانگر مزاج‌هاى اصلى هستند كه در خود بدن بوجود آمده‌اند . ليكن مزاج‌هاى بيگانه و عرضى نشانه‌هاى ويژهء خود دارند : دليل گرمى مزاج عرضى آن است كه گرمى بدن آزاردهنده مىشود و از آن درد تب روى مىآورد . بر اثر جوشش گرمى نيروى حركت بازميماند ، تشنگى زياد دست مىدهد ، در دهانهء معده التهاب پديد مىآيد ، دهن تلخ مىشود ، نبض بسرعت مىزند و ناتوان مىگردد وزنش آن نامرتب مىگردد . بيمار با تناول گرم‌كننده‌ها آزار مىبيند و با خنك‌كننده‌ها تسكين مىيابد و در تابستان حالتش به تباهى مىرود . علائم مزاج سرد و غير طبيعى عبارتند از : كم‌هضمى ، تشنگى كم ، سستى در مفاصل و زيادى تبهاى بلغمى . سرد مزاج غير طبيعى از سرماخوردگى و تناول خنك‌كننده‌ها آزار مىبيند و بوسيله گرم‌كننده‌ها تسكين مىيابد و در زمستان حالش بد است . نشانه‌هاى ترمزاج غير طبيعى با نشانه‌هاى سردمزاج غير طبيعى مشابه است و علاوه بر آنها فروهشتگى ، سيلان آب دهن ، جريان مخاط و لينت شكم ( انطلاق الطبيعه ) و سوء هضم همراه دارد . بر اثر تناول تر به درد مىآيد ، خوابش زياد است و پلكهايش به خشكى و پژمردگى مىزنند ( هيجان پلك ) . علائم خشك‌مزاج غير طبيعى زبرى و بيخوابى و لاغرى است . چنين شخصى از تناول هرچه كه خشكى در آنست آزار مىبيند ؛ با پاييز ناسازگار است و بوسيلهء ترىدهنده‌ها تسكين مىيابد ؛ آب گرم و چربى لطيف را زود مىپذيرد و بدنش آنها را زود مىمكد . اين جمله را بايد بدانى فصل چهارم - نشانه‌هاى اعتدال مزاج علائم تندرستى را مىتوان از ميان نشانه‌هاى ذكر شده برچيد كه عبارتند از : اعتدال در : بسودن ، گرمى ، سردى ، خشكى ، ترى ، نرمى ، سختى ، سفيدى و سرخى ، فربهى ، لاغرى و اندكى گرايش بسوى فربهى . رگ‌هاى شخص معتدل المزاج نه بسيار برجسته است و نه زياد فرورفته در گوشت . موى شخص معتدل المزاج از لحاظ پرپشتى ، كمى ، تجعد و صافى معتدل است ؛ در خردسالى به زرد مايل بسرخى مىزند و در ايام جوانى مشكى است .