پيش مىآيد . از آنجا كه خلطهاى خونى سرخرنگ گداخته مىشوند و مراره بر ساير اخلاط فزونى مىيابد ، به بدن انسان رنگ زرد روى مىآورد و با گرماى غير غريزى قلب را گرم مىكند ، همچنين خلطها را سيلان مىدهد و آنها را متعفن مىسازد و آنها به طرف تجويف‌ها ( حفره‌ها ) و اندامهاى ناتوان روى مىآورند . هوائى با چنين شدت گرما براى تندرستان زياد مناسب نيست ولى براى بيماران استسقاء و فالج و مبتلايان كزاز و نزله‌ى سرد و تشنج مرطوب و كج‌شدگى دهان شايد بيفايده نباشد . هواى سرد - چنانچه سردى آن بافراط نكشد - گرماى غريزى را در درون نگاه مىدارد و جارى شدن مواد را متوقف مىسازد ، ليكن اين متوقف ساختن موجب نزله و ضعف اعصاب مىشود و به قصبه الريه آسيب زيادى مىرساند . چنانچه سردى هوا از حد اعتدال زياد دور نشده باشد نيروى هضم و كنشهاى درونى را تقويت مىكند و اشتها را برميانگيزد . اگر هوا در چنان حد مفرطى سرد باشد كه به درون بدن نفوذ كند مرگ را در پى دارد . در هر حال هواى سرد براى اشخاص تندرست بهتر از هواى گرم است . زيانهاى ناشى از هواى سرد عبارتند از : تاثير بر عصب ، انسداد منافذ ريز پوست و فشردن آگنه‌هاى استخوان . هواى مرطوب با اكثر مزاج‌ها مساعد است ، برنگ و پوست زيبائى مىدهد و آن را نرم مىگرداند ؛ منافذ پوست را بازتر مىكند و آنها را خالى مىگرداند . ليكن بر اثر گشادگى منافذ پوست بيم تعفن نيز مىرود . هواى خشك از هر نظر برعكس هواى مرطوب است . فصل دهم - عوارض ناشى از باد در فصل تغييرات هوا درباره بادها نيز توضيحاتى داده‌ايم . ليكن در اينجا باز مطالبى در اين زمينه از زواياى ديگرى بيان مىكنيم و گفتار جامعى خواهيم داشت . اينك درباره هر نوع بادى بحث جداگانه‌اى را شروع مىكنيم : باد شمالى : باد شمالى ، تن را نيرو مىبخشد ، جريان مايعات سطح بدن را مانع مىشود ، منافذ ريز پوست را مسدود مىكند ، هضم را تقويت مىنمايد ، شكم را بند مىآورد ، بول را راه مىاندازد و هواى گند وبائى را اصلاح مىكند . اگر باد شمال بعد از وزش باد جنوب آيد ، آنچه را كه باد جنوب سيلان داده است به سوى درون مىفشارد و اتفاق مىافتد كه اين مواد باز بخارج راه يابند . به همين علت است كه غالبا بعد از وزش باد جنوب و پيدايش باد شمال در تعاقب آن ، مواد از سر سرازير مىشوند و بيماريهاى سينه رخ مىدهد ، بيماريهاى شمالى