اگر تابستان داراى حالت بهارى باشد تبها ملايم‌تر و بىآزارترند و در آنها زبرى و خشكى نيست و شخص تب‌دار بسيار عرق مىكند . اگر شخص تب‌دار از ملوانان باشد ، چون در گرماى مرطوب زندگى مىكند و در آن گرما مىگدازد و رطوبت هم سست مىگرداند و مسامات ( منافذ ) را باز مىكند تا عرق بيشتر كنند ، تب زياد تاثير ناگوارى بر او نمىگذارد . اگر تابستان ، جنوبى باشد بيماريهاى واگير ، آبله و حصبه ( سرخك ) زياد بوجود مىآيد . اگر تابستان ، شمالى باشد ، با اينكه پزنده و رساننده است مع‌ذلك غالبا بيماريهاى عصر ( فشردگى ) پديد مىآورد . بيماريهاى عصر ، بيماريهائى هستند كه از جارى شدن مواد بوجود مىآيند و آن مواد بوسيله گرماى درونى يا بوسيله گرماى بيرونى سيلان مىيابند . وقتى سرماى بيرون بر آن وارد شد ، او را مىفشرد . امراض عصر ، نزله‌ها و حالات همراه آنهاست كه بر بدن روى مىآورند . اگر تابستان شمالى خشك باشد ، بيماران بلغمى و زنان از آن سود مىبرند و آنهائى كه صفرائى هستند به رمد خشك و تبهاى گرم و مزمن گرفتار مىشوند ، و چون صفرا مىسوزد ، سودا چيره مىشود و مايه احتقان مىگردد . پائيز از آنجا كه در پائيز مردم از گرما به سرما و از سرما به گرما تغيير موقع مىدهند و چون در اين فصل ميوه زياد است ، خلطها بسبب ميوهء فراوان به تباهى مىانجامند و چون نيروى بدن در تابستان با گداختن ( تحليل ) مواجه بوده است ، بيماريهاى پائيزى زياد هستند . فاسد شدن خلطها در پائيز دو علت دارد : يكى خوراكيهاى بد و ديگر تحليل رفتن لطيف و باقى ماندن غليظ و سوختن آن . وقتى طبيعت يكى از خلطها را براى تحليل و دفع آماده مىسازد ، سردى آن را بازميگرداند و محبوس مىكند « 35 » . مزاج پائيز مخالف خون است و گذشته از آنكه به پيدايش آن كمك نمىكند ، از آنجا كه تابستان قبل از آن مقدارى از خون را تحليل برده و تقليل داده است ، خون در پائيز بسيار كاهش مىيابد . در اين فصل زرداب و سودا ، زياد مىشوند . زردآب از تابستان باقى مانده است و سودا در تابستان خاكستر شده است . سودا ، از اين لحاظ در پائيز زياد است كه تابستان آن را خاكستر مىگرداند و پائيز آن را سرد مىكند .

--> ( 35 ) - نسخه انگليسى : « در پائيز بعلل زير بيماريها فزونى مىيابند : الف - تغيير زياد گرما و سرما . ب - مصرف زياد ميوه كه سبب آشفتگى خلطها مىشود . ج - ناتوانى منبعث از فصل تابستان كه دنباله‌اش به اين فصل كشيده شده است . د - گرما سبب تسهيل و تسريع تفرق بخش لطيف‌تر غذا كه اصولا در اين فصل ناسالم است مىشود ، و اين خود باعث بوجود آمدن خلطهاى غير طبيعى مىگردد . ه - سرما تفرق و دفع اخلاط را كاهش مىدهد و آنها را بدرون بدن بازميگرداند » .