أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
143
قانون ( فارسى )
از سطح محدب كبد به درون آن وارد مىشوند و انشعابات مويرگى وريد باب در سطح مقعر كبد به آن راه مىيابند . « 230 » در سطح محدب كبد شاخهاى ( تحتانى ) از وريد اجوف جدا مىشود كه به دو قسمت تقسيم مىگردد . قسمتى از آن بالارو و بخشى پائينرو است . بخش بالارو در حجاب فرو مىرود و در آن دو رشته مىشود كه در اين اندام متفرق مىشوند و به آن غذا مىرسانند و بعدا به غلاف قلب نزديك مىگردد و انشعابات بزرگى به پوشش قلب مىفرستد . اين انشعابات به صورت مويرگهائى درمىآيند و غذاى پوشش قلب را مىرسانند . همين وريد مجددا به دو قسمت منقسم مىگردد . قسمت بزرگتر در محل دهليز راست قلب به آن وارد مىشود و غذاى قلب را تامين مىكند . اين رگ از وريد اجوف به قلب مىآيد و از ساير رگهاى قلب بزرگتر است و بايد همچنين باشد ، زيرا كه رگهاى ديگر براى گرفتن هوا و اين رگ براى تغذيه است و چون غذا از هوا غليظتر است بايد ظرف آن وسيعتر و مجراى آن فراختر از مجراى هوا باشد . اين رگ بزرگ وقتى به قلب وارد مىشود سه غشا از آن بوجود مىآيد كه سختترين و سفتترين غشاءها هستند و آستر آنها هم به طرف بيرون و هم به طرف درون قرار دارد « 231 » . قلب در موقع انقباض غذاى خود را از اين غشاءها دريافت مىكند و در موقع انبساط بسبب سختى غشاءها برنميگردد « 232 » . وريد مزبور در نزديكى قلب سه رگ از خود منشعب مىسازد . يكى از آن سه رگ از رستنگاه شريانها به نزديكى حفره چپ قلب مىآيد و در راه خود به حفرهء طرف راست قلب مىپيچد و به شش مىرسد . اين نوع وريد مانند شريانها داراى دو غشاء است و به اين جهت آن را وريد شريانى مىنامند . فائدهء اين دو غشاء آن است كه يكى از آنها خون بسيار لطيف را از خود مىتراود كه هممزاج گوهر شش باشد ،
--> ( 230 ) - برگشت خون بدن به قلب بوسيله سياهرگها انجام مىگيرد كه تا رسيدن به قلب مرتب با بهمپيوستن سياهرگهاى كوچكترى بسياهرگهاى بزرگتر تبديل و سرانجام دو سياهرگ اصلى زير را تشكيل مىدهند . الف - بزرگ سياهرگ زبرين - اين سياهرگ خون قسمتهاى نيمه بالاى بدن را به دهليز راست برميگرداند . ب - بزرگ سياهرگ زيرين - اين سياهرگ خون قسمتهاى پائين بدن را به دهليز راست قلب برميگرداند . ( 231 ) - نسخه انگليسى : وريد اجوف تحتانى هنگام ورودش به قلب داراى سه غشاء سخت ( دريچه استاش ) است كه لبه آنها رو به داخل است . ( 232 ) - در هنگام انقباض قلب خون وريدى از بطن راست از طريق سرخرگ ريوى به ريهها مىرود و در هنگام انبساط ، خون وريدى از دهانه بزرگ سياهرگهاى زبرين و زيرين بدهليز راست و سپس به بطن راست مىريزد .