أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

136

قانون ( فارسى )

سر پراكنده مىگردد و بخش كمتر اين شعبه كه باقى مانده است به طرف قاعده عقبى مغز مىرود و از سوراخ بزرگى كه در نزديك درز لامى است وارد مىشود . شعبه بزرگتر در جلوى همين سوراخ در منفذ ديگرى كه استخوان حجرى جاى دارد فرو مىرود و به شبكه‌اى مىرسد كه از آن تنيده شده است ، بطورى كه رگ‌هاى ريز باهم به صورت طبقه طبقه و چين‌هائى تاروپود آن شبكه را مىسازند و در اين بين چيزى از آن باقى نمىماند و تمام اين انشعابات باهم پيوسته‌اند و شبكه را بوجود آورده‌اند . اين بخش از شريان در جهت جلو و عقب و چپ و راست در شبكه توزيع شده است و بعد از اين توزيع مجددا باهم جمع مىشود و جفتى از آن بوجود مىآيد كه غشاء را سوراخ مىكند و به سوى مغز بالا مىرود . در مغز غشاى نازكى از آن بوجود مىآيد و بعد از آن در حجم مغز متفرق مىگردد و به بطن‌هاى مغز و پوست نازك بطن‌هاى مغز وارد مىشود و در آنجا دهانهء انشعاباتش به دهانهء انشعابات رگ‌هاى پائين روى وريدى مىرسد . اين رگ ازآن‌روى بالاروست و رگ‌هاى وريدى از آن جهت پائين‌رو مىباشند كه رگ‌هاى وريدى جوىهاى خون هستند و براى زود به مقصد رسيدن جوى بهترين حالت آن است كه سراشيب باشد . ليكن آنچه بالاروست روح را انتقال مىدهد و روان خودبخود شفاف و لطيف و در جنبش بالاگر است و نيازى بدان ندارد كه دربرگيرنده‌اش به سوى پائين خم شود تا بيرون ريزد . و اگر آن ديگرى نيز مانند رگ‌هاى وريدى دهانهء رو به پائين داشت خونى كه در آن است بيش از اندازه لازم ريزش مىكرد و حركت روحى كه در آن است با دشوارى روبرو مىشد ، زيرا حركت روح به سوى بالا آسانتر از حركتش به سوى پائين است . از آنجا كه روح بوسيله لطافت و جنبشى كه دارد مىتواند مغز را گرمى بخشد و نيازمندى آن را برآورد ، براى پذيرش آن ، شبكه‌اى در زير مغز گسترده شده است كه خون شريانى و روان كه در شريان است در شبكه توزيع گردد و بعد از پخته شدن با مغز هم‌مزاج شود و آنگاه از راه شبكه كه در بين استخوان و غشاء سفت « 213 » قرار دارد بطور تدريجى به مغز انتقال يابد . فصل پنجم - شريان پائين‌رو « 214 » بخشى از شريان - كه پائين‌رو ناميده مىشود - در مرحله اول بطور مستقيم عبور مىكند تا به بالاى مهرهء پنجم برسد . مهرهء پنجم در برابر راس قلب قرار دارد . شريان در اين محل به توثه تكيه مىكند و بوسيلهء اين تكيه‌گاه تقويت مىيابد . توثه در فاصلهء بين شريان و استخوان پشت و مرى جاى گرفته است . وقتى شريان به آنجا رسيد ، به جانب

--> ( 213 ) - سخت‌شامه ( 214 ) - بشرح قوس آئورت در ص 168 مراجعه شود .