أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
134
قانون ( فارسى )
مىيابد و رگ كوچكتر به طرف بالا حركت مىكند . علت اينكه شاخهء پائينرو بزرگتر و قطورتر از شاخهء بالارو است اين است كه اين شاخه با اندامهائى سروكار دارد كه هم تعداد آنها زيادتر و هم اندازهشان بزرگتر است . اندامهائى كه در پائين قلب قرار دارند بيشتر و حجيمتر از اندامهاى بالاتر از قلب مىباشند . شريان آورتى بوسيلهء سه غشاء « 208 » سفت از داخل بخارج دربرگرفته مىشود . اين غشاءها سهتا هستند نه يكى يا دو و يا چهارتا و يا بيشتر ، چه اگر تعداد غشاء يكى يا دوتا بود بهره و عملى كه مترتب بر وجود غشاهاست حاصل نمىشد مگر اينكه جرم اين غشاء و يا اين دو غشاء بزرگتر خلق مىشد تا جنبش بر آنها دشوار نگردد . و اگر غشاء چهارتا بودند مىبايست بسيار كوچك باشند و در اين صورت از بهرهرسانى بازمىماندند چه اگر جرم و اندازه آنها بزرگتر مىبود معبر داخل رگ تنگ مىگشت . ليكن شريان وريدى در جهت داخل فقط دو غشاء « 209 » دارد ، زيرا اين شريان در جايگاه خود مانند شريان اورتى نياز چندانى به استحكام زياد ندارد بلكه براى تسهيل در رسانيدن خون به شش و بيرون راندن بخار دخانى از قلب به نرمش زياد نيازمند است . فصل سوم - شريان بالارو بخشى از اورتى ( آئورت ) كه بالاروست به دو شعبه تقسيم مىشود : يكى از اين دو شعبه كه بزرگتر است به طرف لثه ( بسوى بالا ) مىرود و بعد از آن بطور مورب
--> - قوسى در بالاى قلب پيدا مىكند كه از اين قوس سه شاخه اصلى خارج مىشوند ، شاخه طرف راست را بازوئى رأسى طرف راست مىگويند كه خود به دو شاخه سبات مشترك و زير چنبرى راست تقسيم مىشود و براى طرف چپ بدن يك شاخه شريان سبات مشترك چپ و يك شاخه شريان زير چنبرى چپ از اين قوس خارج مىگردند . از وسط قوس معمولا شاخه باريكى براى غدهء درقى ( سپرى ) خارج مىشود ، آنگاه دنباله قوس بطور مستقيم در طرف چپ قفس سينه و نزديك ستون فقرات متوجه پائين مىشود كه شاخههائى براى عضلات بيندندهاى و ساير اعضاء قفس سينه از آن جدا مىگردند . ( 208 ) - اگر منظور ابن سينا از غشاء در اينجا لايه باشد كه آئورت از سه لايه ساخته شده است ولى اگر تعبير او از غشاء لت دريچهها باشد سه لت دريچه سينىشكل دهانه آئورت را بوجود مىآورند كه از بازگشت خون شريانى به داخل بطن چپ قلب جلوگيرى مىكنند . ( 209 ) - شريان ريوى نيز داراى دريچهاى با سه لت مىباشد كه از بازگشت خون وريدى به بطن راست جلوگيرى مىنمايد .