أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
129
قانون ( فارسى )
زوج « 197 » بسيار درهم آميختهاند ، ليكن بخش اعظم انشعابات زوج ششم سطح كتف را مىپوشاند ( عصب فوق كتفى ) و بخش كمتر آنكه از بخش آميخته زوج چهارم بيشتر و ليكن از بخش آميخته زوج پنجم كمتر است به حجاب وارد مىشود . قسمت اعظم انشعابات زوج هفتم در بازو جاى مىگيرد و بخش ديگر همراه شاخهاى از زوج پنجم به ماهيچههاى سروگردن و پشت و حجاب مىرسد . زوج هشتم بعد از آميختن و همراه شدن با قسمتهاى ديگر به پوست ساعد و ذراع وارد مىشود و انشعاباتى به حجاب نمىفرستد . بخشى از زوج ششم به سوى دست روانه مىشود و به كتف نمىرود . بخشى از زوج هفتم كه به سوى دست مىرود از بازو عبور نمىكند . آنچه از سوى كتف به ساعد مىآيد از انشعابات زوج هشتم است كه با اولين عصب كه از مهرههاى پشت مىرويد درآميخته است . اينكه ملاحظه مىشود سهم حجاب از اعصاب ، منحصر به همان عصبهائى است كه ذكر شد و انشعاباتى از اعصاب نخاعى زيرين به آن نمىرسد از اين است كه هر عصبى به سوى حجاب مىآيد از بالا به پائين راه مىپيمايد تا تقسيمات آن بهتر انجام گيرد ، بخصوص كه اولين مقصد آن عصب ، غشاء وسط سينه است . اگر عصب نخاعى كه به حجاب مىآيد از طرف پائين مىآمد ، بدون تشكيل زاويهء منكسره نمىتوانست بطور راست و مستقيم به آن برسد و اگر اعصاب وارد به حجاب همگى از مغز به سوى اين عضو مىآمدند ، مىبايست راه دور و درازى را طى كنند . به اين جهت تمام اعصابى كه به حجاب مىرسند در وسط آن گرد مىآيند تا توزيع و پخش آنها در حجاب بطور متعادل صورت گيرد ، چه اگر اعصاب مزبور به كنارهء آن مىرسيدند ، اين عدالت در توزيع از بين مىرفت و اگر در تمام كنارهها بودند و در وسط قرار نداشتند ، كارى را كه بايد انجام مىدادند و وظيفهاى را كه ايفا مىكردند هدر مىرفت ؛ چه ماهيچهها كنارههاى حجاب را به حركت درمىآورند و اين حجاب است كه محيط خود را حركت مىدهد و بنابراين انتهاى اعصاب بايد به كنارهها برسد نه آغاز آنها . حال كه ثابت شد اعصاب بايد در وسط حجاب باشند ، لازم و بايسته است كه به حجاب متعلق باشند و در آن منشعب گردند ، و در چنين وضعى بايد مستور و محافظت گردند ، به اين جهت اعصاب وارد شده به حجاب بر آن تكيه كردهاند و بوسيله غشاء وسط سينه پوشيده و محافظت مىشوند . از آنجا كه عمل اين اندام بسيار مهم است ، براى عصبهاى آن منشاء متعددى منظور شده است تا بر اثر آسيب وارد شده از كار نيافتد ، چه اگر همهء اعصاب حجاب منشاء واحدى داشتند هر آسيبى وارد مىشد همه را در بر مىگرفت . « 198 »
--> ( 197 ) - زوجهاى پنجم تا هشتم گردن و شاخه قدامى زوج اول شبكه قفس سينهاى ( پشتى ) شبكه بازوئى را بوجود مىآورند . ( 198 ) - حجاب حاجز از شاخه حركتى عصب فرنيك ، و شاخههاى حسى از بخش تحتانى اعصاب بين دندهاى و شبكه فرنيك اعصاب سمپاتيك عصب مىگيرد .