أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

128

قانون ( فارسى )

و موجب نيرومندتر و استوارتر شدن آن مىگردند . در بدن حيوانات ، اين شاخهء عصبى با ماهيچه‌هاى دو گيجگاه و دو گوش درمىآميزد . انشعابات اين شاخه بيشتر در ماهيچه‌هاى دو گونه پخش مىگردد . « 193 » زوج چهارم عصب از منفذى كه در بين مهره‌هاى سوم و چهارم قرار دارد بيرون مىآيد و مانند زوج سوم به دو شاخه تقسيم مىگردد كه عبارتند از شاخهء جلوئى و شاخهء عقبى . شاخهء جلوئى چون كوچك است با زوج پنجم مىآميزد « 194 » و گفته‌اند كه يك رشته فرعى از آن جدا مىشود كه به تار عنكبوت مىماند و همراه رگ سبات « 195 » ادامه مىيابد تا به حجاب حاجز برسد و بر هر دو نيمهء حجاب حاجز كه حد وسط سينه است مىگذرد شاخه ديگر كه بزرگتر از اولى است به طرف عقب برميگردد و در عمق ماهيچه‌ها نفوذ مىكند و خود را به خارها ( سناسن ) مىرساند و انشعاباتى به ماهيچه‌هاى بين سر و گردن مىفرستد ، و بعد از آن به سوى جلو برمىگردد و به ماهيچه‌هاى گونه متصل مىشود . اين عصب در جانوران ، به ماهيچه‌هاى گوش مىپيوندد . و نيز گفته‌اند كه هم از اين عصب شاخه‌اى به سوى پشت سرازير شده است . زوج پنجم عصب از منفذى بيرون مىآيد كه بين مهره‌هاى چهارم و پنجم واقع است . اين زوج عصب نيز به دو رشته تقسيم مىشود ؛ يكى رشتهء جلوئى كه كوچكتر است و به ماهيچه‌هاى گونه‌ها و ماهيچه‌هاى خم‌كنندهء سر و ساير ماهيچه‌هاى مشترك بين سر و گردن مىرود و ديگرى خود دو شاخه مىشود كه شاخهء اول آن بين رشتهء اول و شاخه دوم قرار دارد و تا بالاى شانه مىآيد . قسمتى از زوج ششم و زوج هفتم با اين شاخه درآميخته‌اند . شاخهء دوم با شاخه‌هائى از زوج پنجم و زوج هفتم يكى مىشود و تا وسط حجاب حاجز نفوذ مىكند . « 196 » زوج‌هاى ششم و هفتم و هشتم : اين سه زوج عصب نخاعى به ترتيب و بحسب نزديكىشان به مهره‌ها از سوراخ‌هاى بين مهره‌ها بيرون مىآيند و محل خروج زوج هشتم با اين ترتيب سوراخى است كه بين آخرين مهرهء گردن و اولين مهرهء پشت قرار دارد . انشعابات اين سه

--> ( 193 ) - عصب گوشى بزرگ از زوج دوم شبكه گردنى ، عصبى است حسى كه شاخه‌هائى به پوست گردن مىدهد . عصب پوستى قدامى گردن ( گلوگاه ) از زوج سوم شبكه گردنى است . عضلات گوش را عصب صورتى عصب مىدهد . ( 194 ) - مبداء عصب فرنيك ( حجاب حاجزى ) از زوج چهارم شبكه گردنى است كه اليافى از زوجهاى سوم و پنجم نيز دريافت مىكند و به حجاب حاجز ( ديافراگم ) مىرود . ( 195 ) - شريان سبات در گردن به طرف بالا ( سروصورت ) مىرود نه به طرف حجاب حاجز . ( 196 ) - شاخه‌هائى از زوجهاى پنجم و ششم و هفتم باهم يكى مىشوند و عصب عضلهء دندانه‌اى قدامى را بوجود مىآورند .