فصل بيست و هشتم - ماهيچه‌هاى ساق و زانو ماهيچه‌هاى حركت‌دهندهء مفصل زانو عبارتند از سه ماهيچه‌اى كه در بخش جلوى ران قرار دارند و بزرگترين ماهيچه‌هاى ران هستند . عمل اين سه ماهيچه بازكردن است و اختصاصات آنها بشرح زير مىباشد : الف : يكى از آنها « 157 » همانند ماهيچه مضاعف است و داراى دوسر ( بطن ) مىباشد . يك سر آن از زائده بزرگ شروع مىشود و سر ديگر از قسمت جلوى ران مىآيد . سر دوم داراى دو كناره است ، يكى از آن دو كناره قبل از تبديل شدن به وتر ، گوشتى است و به استخوان‌هاى زانو پيوسته است . كنارهء ديگر آن غشائى است و به سطح رو به داخل ران چسبيده است . ب : ماهيچه دوم « 158 » از جمله ماهيچه‌هاى حركت‌دهندهء مفصل زانو همان است كه در بحث مربوط به ماهيچه‌هاى تاكننده از آن ياد كرديم . و منظور ماهيچه‌اى است كه رستنگاه آن حاجزى است كه در استخوان تهيگاهى جاى گرفته است . ج : ماهيچه سوم « 159 » ماهيچه‌اى است كه از زائده ( كنديل ) رو بخارج استخوان ران سر برآورده است . ماهيچه‌هاى دوم و سوم بهم پيوسته‌اند و يكى شده‌اند و از هر دوى آنها وتر پهنى ايجاد شده است كه استخوان زانو را دربرگرفته ، آن را با استخوان‌هاى زيرين زانو بطور محكم پيوند داده است . همين وتر بعدا به اولين بخش ساق مىپيوندد . وقتى ساق در امتداد ران قرار مىگيرد ، زانو بوسيله اين وتر باز مىشود . د : علاوه بر سه ماهيچهء بازكننده مفصل زانو ماهيچه ديگرى نيز وجود دارد كه در محل رسيدن به استخوان زهار پديد آمده است . اين ماهيچه بطور مورب در سطح رو به داخل ران عبور مىكند و سرانجام با بخش رگدار قسمت فوقانى ساق جوش مىخورد و ساق بوسيله اين ماهيچه با حالت باز شده به سوى داخل روى مىآورد . ه : در برخى كتب مربوط به تشريح از ماهيچه پنجمى « 160 » نيز ياد شده است كه در سطح رو بخارج ، در برابر ماهيچه چهارم قرار دارد . اين ماهيچه از استخوان سرين شروع مىشود و بطور مورب از سطح رو بخارج عبور مىكند و به قسمت رگدار بخش فوقانى

--> ( 157 ) - پهن ميانى « Vastus medialis » و پهن بينابينى « V . intermedius » ( 158 ) - راست‌رانى « Rectus femoris » ( 159 ) - پهن طرفى « Vastus lateralis » ( 160 ) - سر دراز عضله دو سر ران