أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

100

قانون ( فارسى )

پنج ماهيچه ديگر ( دوركننده ) « 130 » نيز وجود دارند كه مبداءشان از استخوان كتف است . يكى از آنها از استخوان كتف برخاسته است و فضاى بين ضلع بالائى كتف و حاجز را اشغال كرده است و به قسمت انتهاى خارجى سر بازو با كمى گرايش به سوى داخل نفوذ مىكند . اين ماهيچه بازو را با گسترش به سوى داخل ( از قفس سينه ) دور مىكند . دو ماهيچه ديگر از اين پنج ماهيچه از ضلع بالاتر كتف بوجود آمده‌اند . يكى از آنها بزرگ است و تارهاى خود را به طرف بخش‌هاى پائين حاجز مىفرستد و فضاى بين حاجز و دنده پائين‌تر را اشغال مىكند و از آن طرف خارجى به سر بازو مىچسبد و بازو را با گرايش ، بسوى خارج دور مىسازد . ماهيچه دوم چنان به آن پيوسته است كه گوئى جزئى از آن است و در آن نفوذ مىكند و كارش نيز مانند آن است ، ليكن اين ماهيچه با سر كتف بسيار پيوند نشده است بلكه بطور مورب به سطح بازو چسبيده است و بازو را به سوى خارج گرايش مىدهد . ماهيچه چهارم « 131 » ماهيچه‌اى است كه فرورفتگى استخوان كتف را اشغال كرده است و وترهايش به بخش‌هاى درونى سر استخوان بازو چسبيده است و اين ماهيچه بازو را به سوى عقب مىچرخاند . ماهيچه پنجم ماهيچه‌اى است كه مبداء آن از قسمت پائين ضلع تحتانى كتف است و وتر آن به قسمت فوقانى محل اتصال ماهيچه بزرگى كه از تهيگاه بالا آمده است مىچسبد . كار اين ماهيچه آن است كه سر بازو را به طرف بالا بكشاند . براى حركت بازو ماهيچه ديگرى نيز وجود دارد كه ماهيچه دوسر است ( عضله دالى ) « 132 » و دو كار انجام مىدهد و در كار ديگرى نيز شركت دارد . اين ماهيچه دوسر از پائين ترقوه و از گردن مىآيد و سر بازو را در بر مىگيرد و به محلى نزديك مىشود كه در آنجا وتر ماهيچه بزرگ كه از سينه به بازو رسيده است به بازو مىپيوندد و گفته‌اند يكى از دو سر آن در داخل قرار دارد و بازو را با كمى كجى به سوى داخل گرايش مىدهد و سر ديگر آن از خارج و بر قسمت پائين پشت كتف قرار دارد و بازو را با كمى كجى به سوى خارج حركت مىدهد . هرگاه هر دو سر اين ماهيچه در داخل و خارج باهم به كار افتند بازو بطور مستقيم بلند مىشود . برخى عقيده دارند كه علاوه بر ماهيچه‌هاى ذكر شده ، دو ماهيچه ديگر نيز وجود دارند كه در حركت بازو سهيمند . مبداء يكى از آنها پستان است و ديگرى در مفصل كتف قرار دارد و ممكن است با ماهيچه آرنج همكارى كنند .

--> ( 130 ) - Abductor ( 131 ) - Subscapularis ( 132 ) - Deltoid M .