أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
83
قانون ( فارسى )
نرمشپذيرى و حركت آسان در سمت جلو حائز اهميت زياد است و زانو در جلو ، در موقع برخاستن و زانو زدن و نظير آن با دشواريهاى زياد روبروست . فصل سىام - تشريح قدم ( مچ پا تا انگشتان ) قدم ابزارى است براى پايدارى و استوارى . ريخت و شكل قدم به سوى جلو كشيدگى دارد تا در برخاستن بر آن تكيه شود . قدم داراى بخشى بنام كف پاست كه به طرف داخل تمايل دارد تا در برخاستن و بويژه در راه رفتن قدم را يارى دهد ، چنان كه در هنگام راه رفتن وقتى پائى برداشته مىشود كف پاى قدم ديگر به رونده پايدارى و استوارى مىدهد تا وقتى يك پا برداشته شد ، بدن بر كف پاى برجاى مانده تكيه كند و در اين حالت قامت راست مىايستد . خاصيت ديگر كف پا آن است كه وقتى پاى بر اشياى برجسته نهاده مىشود آزارى بوجود نيايد و پا نهادن بر اشيائى چون پلكانها و پلههاى نردبان به خوبى صورت گيرد . قدم از استخوانهاى زياد تركيب يافته است . فوائد اين استخوانها زياد است مانند : استمساك خوب ( همديگر را گرفتن ) و قرار گرفتن مطلوب در مواقع لزوم بر روى جسمى كه پايمال مىشود . كف قدم نيز مانند كف دست براى گرفتن اشياء آمادگى دارد . هر گيرندهاى براى اينكه اجزايش در بهتر گرفتن چيزى آماده باشد بهتر است چندپارچه باشد نه يكپارچه ، زيرا كه جسم يكپارچه بحالات گوناگون درنمىآيد . قدم نيز همان فائده را دارد كه هر عضو متشكل از استخوانهاى بسيار مىتواند داشته باشد . استخوانهاى قدم شامل استخوانهاى پاشنه پا ، كف پا و بندهاى انگشتان بيست و شش قطعه است . اين استخوانها شامل قوزكى است كه مفصل ساق با آن تكميل مىگردد ؛ پاشنهاى دارد كه بمنزله ستونى جهت استوارى است و داراى بخش زورقى است كه كف پا را بوجود مىآورد . مچ داراى چهار استخوان است كه با كف پا پيوستگى دارند و يكى از آن چهار استخوان شبيه نرد شش سطحى ( مكعبى ) است و در طرف خارجى جاى دارد . بهنگام پا نهادن بر زمين ، پايدارى به عهده اين مهره مكعبى است . كف پا در قدم داراى پنج استخوان است . شكل قوزك پا در انسان بيشتر از قوزك ساير جانداران به مكعب نزديكتر است . در جنبش پا قوزك برآمدهتر از ساير استخوانهاى قدم است و همينطور در استقامت ، پاشنه برآمدهتر موثرتر از ساير استخوانهاى قد مىباشد . قوزك در بين دو انتهاى برجسته استخوانهاى درشتنى و نازكنى قرار دارد و اين دو آن را از هر طرف در بر گرفتهاند ، منظورم اين است كه اين دو از بالا و عقب و هر دو طرف داخلى و خارجى آن را احاطه مىكنند . دو نوك قوزك در دو حفره كه در پاشنه وجود دارد جاى گرفتهاند و مستقر شدهاند . قوزك « 111 - ب » بخش واسطى است بين
--> ( 111 - ب ) - قوزكها انتهاى تحتانى استخوانهاى درشتنى و نازكنى مىباشند كه با استخوان قاپ مفصل مىشوند و سطح تحتانى استخوان قاپ با سطح فوقانى استخوان پاشنه مفصل مىگردد .